Ojcze nasz „streszczeniem” Ewangelii
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Prośba: „Panie, naucz nas się modlić” (Łk 11, 1) dała apostołom wielki kodeks wiary i życia: „Ojcze nasz”. Jest to fundamentalny drogowskaz każdego chrześcijańskiego powołania. Dalsze nauczanie oraz świadectwo ziemskiego życia Jezusa stały się okazją, aby pogłębić i poszerzyć orędzie ewangelizacyjne i z nim posłać uczniów na krańce świata. Zawsze jest to misja Ojca, który dał swego Syna ku budowaniu świętości. Dzieło to stanowi wkład w oczekiwane królestwo, które jest wspólnotowym oraz indywidualnym szukaniem i podążaniem za wolą Ojca. W relacjach międzyludzkich to pełne zaufania zatroskanie o chleb i miłosierdzie, a więc dzieła dla ciała i dla duszy. Na tej drodze powołania stają jednak niejednokrotnie pokusy oraz złe duchy. Całość orędzia, zwłaszcza Ewangelii według św. Mateusza, pokazuje, iż „Ojcze nasz” jest jej „streszczeniem”, jest kwintesencją zasadniczych idei oraz otwartości na Bożą Opatrzność Nowego Przymierza.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-07-03
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, 18 XI 1964, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, s. 104–163.
Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 7 XII 1965, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, s. 526–606.
Sobór Watykański II, Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae, 7 XII 1965, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, dekrety, deklaracje, Poznań 2002, s. 410–421.
Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis, 4 III 1979, Città del Vaticano 1979.
Jan Paweł II, Encyklika Dives in misericordia, 30 XI 1980, Città del Vaticano 1980.
Jan Paweł II, Encyklika Laborem exercens, 14 IX 1981, Città del Vaticano 1981.
Jan Paweł II, Homilia Pocieszenie bez złudzeń, Uroczystość Matki Bożej z Lourdes w 80. rocznicę założenia Włoskiej Unii Przewozu Chorych do Lourdes i sanktuariów Italii, 11 II 1983, w: Jan Paweł II, Nauczanie papieskie, VI/1, red. E. Weron. A. Jaroch, Poznań 1998, s. 184–187.
Jan Paweł II, Przemówienie Pojednanie z Bogiem i pojednanie między ludźmi, 18 V 1983, OsRomPol, 4(1983), nr 5, s. 11.
Jan Paweł II, List apostolski Salvifici doloris, 11 II 1984, Città del Vaticano 1984.
Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Reconciliatio et paenitentia, 2 XII 1984, Città del Vaticano 1984.
Jan Paweł II, Katecheza systematyczna rodzi się z wiary i służy wierze, 19 XII 1984, w: Katechezy Ojca Świętego Jana Pawła II: Bóg Ojciec, Kraków – Ząbki 1999, s. 11–13.
Jan Paweł II, Homilia podczas Mszy św. dla chorych Cierpienie odkupione, Banneux, 21 V 1985, w: Jan Paweł II, Nauczanie papieskie, VIII/1, 1985, red. E. Weron, A. Jaroch, Poznań 2003, s. 830–835.
Jan Paweł II, Encyklika Dominum et Vivificantem, 18 V 1986, Città del Vaticano 1986.
Jan Paweł II, Encyklika Sollicitudo rei socialis, 30 XII 1987, Città del Vaticano 1987.
Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Christifideles laici, 30 XII 1988, Città del Vaticano 1988.
Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris missio, 7 XII 1990, Città del Vaticano 1990.
Jan Paweł II, Orędzie na Światowy Dzień Młodzieży 1991 Otrzymaliście ducha przybrania za synów, 15 VIII 1990, Città del Vaticano 1991.
Jan Paweł II, Katecheza Wzrost królestwa Bożego, 25 IX 1991, w: Katechezy Ojca Świętego Jana Pawła II: Kościół, Kraków – Ząbki 1999, s. 39–41.
Jan Paweł II, Adhortacja apostolska Pastores dabo vobis, 25 III 1992, Città del Vaticano 1992.
Jan Paweł II, Encyklika Veritatis splendor, 6 VIII 1993, Città del Vaticano 1993.
Jan Paweł II, List apostolski Tertio millennio adveniente, 10 XI 1994, Città del Vatcano 1994.
Jan Paweł II, Przemówienie w FAO O sprawiedliwy podział dóbr ziemi, 13 XI 1996, OsRomPol, 18(1997), nr 1, s. 37–38.
Jan Paweł II, Przemówienie w sanktuarium Miłosierdzia Bożego Nieustannie błagamy o miłosierdzie Boże, Kraków – Łagiewniki, 7 VI 1997, OsRomPol, 18(1997), nr 7, s. 52–53.
Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, 14 IX 1998, Città del Vaticano 1998.
Jan Paweł II, Przemówienie do przedstawicieli związków zawodowych i przedsiębiorców Potrzebna jest globalizacja solidarności, 1 V 2000, OsRomPol, 21(2000), nr 6, s. 38–39.
Jan Paweł II, Orędzie na Światowy Dzień Chorego 2001 Nowa ewangelizacja a godność człowieka cierpiącego, 22 VIII 2000, Città del Vaticano 2000.
Jan Paweł II, List apostolski Novo millennio ineunte, 6 I 2001, Città del Vaticano 2001.
Jan Paweł II, Audiencja generalna Budować przyszłość godną człowieka, 24 I 2001, OsRomPol, 22(2001), nr 4, s. 44–45.
Jan Paweł II, Homilia podczas Mszy św. z okazji konsekracji świątyni Bożego Miłosierdzia Zawierzam cały świat Bożemu miłosierdziu, Kraków – Łagiewniki, 17 VIII 2002, OsRomPol, 23(2002), nr 9, s. 17–18.
Benedykt XVI, Encyklika Deus caritas est, 25 XII 2005, Città del Vaticano 2005.
Benedykt XVI, Adhortacja apostolska Sacramentum caritatis, 22 II 2007, Città del Vaticano 2007.
Benedykt XVI, Encyklika Spe salvi, 30 XI 2007, Città del Vaticano 2007.
Benedykt XVI, Przemówienie Żaden człowiek nie powinien umierać w samotności, 25 II 2008, OsRomPol, 29(2008), nr 4, s. 29–31.
Benedykt XVI, Encyklika Caritatis in veritate, 7 VII 2009, Città del Vaticano 2009.
Benedykt XVI, Adhortacja apostolska Verbum Domini, 30 IX 2010, Città del Vaticano 2010.
Franciszek, Audiencja generalna Nie można być chrześcijaninem na pewien czas, 15 V 2013, OsRomPol, 34(2013), nr 7, s. 46–48.
Franciszek, Encyklika Lumen fidei, 29 VI 2013, Città del Vaticano 2013.
Franciszek, Audiencja generalna Jak dom dla wszystkich, 25 IX 2013, OsRomPol, 34(2013), nr 11, s. 53–54.
Franciszek, Adhortacja apostolska Evangelii gaudium, 24 XI 2013, Città del Vaticano 2013.
Franciszek, Adhortacja apostolska Amoris laetitia, 19 III 2016, Città del Vaticano 2016.
Franciszek, Adhortacja apostolska Gaudete et exsultate, 19 III 2018, Città del Vaticano 2018.
Franciszek, Adhortacja apostolska Christus vivit, 25 III 2019, Città del Vaticano 2019.
Franciszek, Encyklika Fratelli tutti, 3 X 2020, Città del Vaticano 2020.
Franciszek, Encyklika Dilexit nos, 24 X 2024, Città del Vaticano 2024.
Katechizm Kościoła katolickiego, 1992, Poznań 2002.
Kongregacja Nauki Wiary, Deklaracja Dominus Iesus, 6 VIII 2000, Città del Vaticano 2000.
Angelini G., Teologia morale fondamentale. Tradizione, Sctittura e teoria, Milano 1999.
Balthasar H.U. von, Gloria, vol. 6: Antico patto, Milano 1980.
Balthasar H.U. von, Spiritus Creator. Saggi teologici, t. 3, Brescia 1972.
Balthasar H.U. von, Teodrammatica, vol. 3: Le Persone del dramma: l’uomo in Cristo, Milano 1992; vol. 5: L’ultimo atto, Milano 1986.
Battaglia V., Gesù crocifisso Figlio di Dio, Roma 1991.
Beauchamp P., La legge di Dio, Casale M. 2000.
Beauchamp P., L’uno e l’altro Testamento, t. 1, Brescia 1985.
Beauchamp P., Testamento biblico, Magnano 2007.
Bosetti E., Il Figlio e i figli di Dio. Etica filiale del Nuovo Testamento, „Rivista di Teologia Morale”, 36(2004), s. 227–245.
Chini E., “Questa è la vita eterna: conoscere te” (Gv 17, 3), „Parola Spirito e Vita”, 5(1982), s. 193–210.
Chiodi M., Amore, dono e giustizia. Teologia e filosofia sulla traccia del pensiero di P. Ricoeur, Milano 2011.
Chiodi M., La speranza tra domanda etica e risposta religiosa. Lo statuto proprio dell’etica di speranza: eccedenza di senso o eccesso di illusione?, w: Il dolore e la speranza. Cura della responsabilita, responsabilita della cura, red. L. Alici, Roma 2011, s. 61–88.
Chiodi M., Perdono è... dono! Un sentiero oltre fraintendimenti e ambiguità, w: Diocesi di Bergamo – Ufficio per l’apostolato biblico, 70 volte 7. La luce del perdono, Bergamo 2012, s. 117–130.
Ciola N., Cristologia e Trinità, Roma 2002.
Coste R., Les dimensions sociales de la foi. Pou une théologie sociale, Paris 2000.
Depo W., Wiara jako osobowe przylgnięcie do Boga, w: In Persona Christi. Księga na 80-lecie księdza Profesora Czesława S. Bartnika, t. 2, red. K. Góźdź, Lublin 2009, s. 583–590.
Dodd C.H, Le parabole del regno, Brescia 1976.
Dodd C.H., Evangelo e legge. Fede ed etica nel cristianesimo primitivo, Brescia 1981.
Durrwell F.-X., Il Padre. Dio nel suo mistero, Roma 1998.
Federici T., Temi biblici della penitenza, w: Valore e attualità del sacramento della penitenza, red. G. Pianazzi, A.M. Triacca, Zürich 1974, s. 17–34.
Feuillet A., Le caractère universel du jugement et la charité sans frontières en Mt 25, 31–46, „Nouvelle Revue Théologique”, 102(1980), s. 179–196.
Feuillet A., Le mystère de l’amour divin dans le théologie johannique, Paris 1972.
Flipo C., Satan: le mal en personne. Reflexions d’Edouard Pousset, de Jean-Luc Marion et du Cardinal Joseph Ratzinger, „Christus”, 42(1995), s. 439–450.
Fumagalli A., Il peso delle azioni. Agire morale e opzione fondamentale secondo l’Action (1893) di M. Blondel, Milano 1997.
Fumagalli A., Manzi F., Attirerò tutti a me. Ermeneutica biblica ed etica cristiana, Bologna 2007.
Gacka B., Znaczenie osoby w teologii Josepha Ratzingera – Benedykta XVI, Warszawa 2010.
Grillmeier A., Mit ihm und in ihm, Freiburg – Basel – Wien 1975.
Härnig B., Liberi e fedeli in Cristo. Teologia morale per laici, t. 1, Roma 1980.
Hengel M., Il Figlio di Dio. L’origine della cristologia e la storia della religione giudeo-ellenistica, Brescia 1984.
Jerumanis A.-M., Etyka synowska Nowego Testamentu, w: Synowie w Synu. Teologia moralna fundamentalna, red. R. Tremblay, S. Zamboni, Warszawa 2008, s. 45–61.
Jerumanis A.-M., Moralność synowska w Starym Testamencie, w: Synowie w Synu. Teologia moralna fundamentalna, red. R. Tremblay, S. Zamboni, Warszawa 2008, s. 29–43.
Kasper W., Jezus Chrystus, Warszawa 1983.
Kasper W., Papież Franciszek. Rewolucja czułości i miłość. Korzenie teologiczne i perspektywy duszpasterskie, Warszawa 2015.
Ladaria L.F., Antropologia teologica, Roma – Casale Monferrato 1986.
Legasse S., E chi è il mio prossimo?, Roma 1991.
Maceri F., Fiducia nella Provvidenza e procreazione responsabile. Riflessioni a proposito di un inciso della Gaudium et spes, „Rassegna di Teologia”, 45(2004), s. 529–544.
Marcel G., Homo viator, Roma 1980.
Passeri S., Imitazione, sequela e vita in Cristo grazie allo Spirito. Tra morale e spiritualità, w: La vita nello Spirito, Brescia 2012, s. 215–243 (Quaderni Teologici del Seminario di Brescia).
Penna R., L’apostolo Paolo. Studi di esegesi e teologia, Cinisello Balsamo 1991.
Rad G. von, Teologia Starego Testamentu, Warszawa 1986.
Ramlot M.-L., Guillet J., Obietnice, w: STB, s. 571–573.
Ratzinger J./Benedykt XVI, Bóg Jezusa Chrystusa. Medytacje o Bogu Trójjedynym, Kraków 2006.
Ratzinger J./Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu, cz. 1: Od chrztu w Jordanie do przemienienia, Kraków 2007.
Ratzinger J./Benedykt XVI, Święto wiary. O teologii mszy świętej, Kraków 2006.
Ratzinger J., Eschatologia – śmierć i życie wieczne, Poznań 1984.
Ratzinger J., Theologische Principienlehre. Bausteine zur Fundamentaltheologie, Donauwörth 2005.
Ratzinger J., Wprowadzenie w chrześcijaństwo, Kraków 2006.
Ravasi G., La paternità divina nella Bibbia, Bologna 2000.
Reynier C., La bénédiction en Ėphésines 1, 3–14. Ėlection, filiation, rédemption, „Nouvelle Revue Théologique”, 118(1996), s. 182–199.
Ricoeur P., Lectures, vol. 3: Aux frontières de la philosophie, Paris 1994.
Schnackenburg R., Il messaggio morale del Nuovo Testamento, vol. 1: Da Gesù alla chiesa primitiva, Brescia 1989.
Segalla G., Introduzione all’etica biblica del Nuovo Testamento, Brescia 1989.
Sesboüé B., Pédagogie du Christ. Ėléments de christologie fondamentale, Paris – Montréal 1977.
Sequeri P., Il tragico nell’esistenza e la theologia crucis, „Teologia”, 19(1994), s. 311–339.
Tremblay R., Approche pour fonder la morale chrétienne sur le mystère de Jèsus Christ, „Studia Moralia”, 19(1981), s. 213–230.
Tremblay R., Cristo e la morale in alcuni documenti del magistero, Roma 1996. Tremblay R., L’innalzamento ddel Figlio, fulcro della morale, Roma 2001.
Tremblay R., „Ma io vi dico...” L’agire eccellente specifico della morale cristiana, Bologna 2005.
Tremblay R., „Prendete il mio giogo”. Filiazione e morale, „Lateranum”, 72(2006), s. 305–318.
Tremblay R., Radicati e fondati nel Figlio. Contributi per una morale di tipo filiale, Roma 1997.
Tremblay R., Voi, luce del mondo. La vita morale dei cristiani: Dio fra gli uomini, Bologna 2003.
Zamagni S., Fraternity as a Principle of Social Order. Remarks on the Encyclical Letter „Fratelli Tutti” by Pope Francis, w: The Proceedings of the Webinar on „Fratelli Tutti”, 4 III 2021, ed. P. Donati [i in.], Città del Vaticano 2021, s. 176–192.
Zamboni S., „Voi siete la luce del mondo”. La dimensione teofanica dell’agire morale, „Studia Moralia”, 45(2007), s. 319–348.
Zedda S., Relativo e assoluto nella morale di san Paolo, Brescia 1984.