Prawo naturalne dzisiaj Perspektywa filozoficzno-teologiczna
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Celem artykułu jest wskazanie na aktualność problemu prawa naturalnego. Dodatkowo publikacja jest zorientowana na przedstawienie argumentacji filozoficznej oraz teologicznej. Ważny dla tematu jest niewykluczający się charakter obu argumentacji. Zaznaczona jest rola i znaczenie tego prawa dla całego społeczeństwa. W artykule krótko przedstawiona jest idea prawa naturalnego, jego początki i przebieg dyskusji. Zaprezentowane są aktualne stanowiska filozoficzne i obecne kierunki rozwoju idei prawa naturalnego. W artykule stwierdzono niezbędną rolę prawa naturalnego w świecie i w dyskusji międzynarodowej. Ideą powstania publikacji jest uwrażliwienie na problem, wyakcentowanie dylematów i podkreślenie wagi rozwiązań. Naukowa dyskusja i rozważania dotyczące praw naturalnych odgrywają niebagatelną rolę w rozwiązywaniu międzynarodowych sporów dotyczących każdego człowieka.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-08-14
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników zgromadzenia ogólnego Papieskiej Akademii «Pro Vita» Bioetyka i naturalne prawo moralne, 13 II 201, SnR, 15(2011), nr 1–2, s. 103–105.
Arystoteles, Etyka nikomachejska, tłum. D. Gromska, Warszawa 2007.
Cyceron M.T., O Państwie. O Prawach, t. 1, przeł. I. Żółtowska, Kęty 1999.
Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses, tłum. J. Brylowski, Pelplin 2018 (Źródła wiary).
Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, t. 13, przeł. P. Bełch, Londyn 1986.
Agnosiewicz M., Krótkie dzieje praw naturalnych, https://www.Racjonalista.PL/kk.php/s,2715 [25.03.2025].
Bachanek G., Znaczenie prawa naturalnego we współczesnym świecie według J. Ratzingera/Benedykta XVI, SSHT, 51(2018), nr 1, s. 120–130.
Butler P.W., A Not So Distant Mirror: Federalism and the Role of Natural Law in the United States, the Republic of Ireland, and the European Community, „Vanderbilt Journal of International Law”, 25(1992) nr 3, s. 429–470.
Filipiuk M., Prawo naturalne, prawo pozytywne, niepozytywistyczna koncepcja prawa. Moje refleksje na temat rozumienia tych pojęć i ich znaczenia dla współczesnego prawnika, „Lubelskie Zeszyty Prawnicze”, 2016, nr 3, s. 4–16.
Finnis J., Grounding Human Rights in Natural Law, „American Journal of Jurisprudence”, 60(2015), s. 199–225.
Finnis J., Natural Lights & Natural Rights: The Problem of the New Classical Natural Law Theory, New York 2011.
Gacka B., Godność osoby i godność narodu, „Rocznik Teologii Katolickiej”, 4(2005), s. 19–28.
Gałkowski T., Prawo naturalne fundamentem każdego prawa?, „Annales Canonici”, 7(2011), s. 5–17.
Gommer H., The Resurrection of Natural Law Theory, „Rechtstheorie”, 42(2011) nr 2, s. 249–271.
Grocholewski Z., Prawo naturalne w doktrynie Kościoła, „Studia nad Rodziną”, 15(2011), nr 1–2, s. 107–129.
Jaskiernia J., Spór o istnienie naturalnego porządku prawnego, „The Peculiarity of Man”, 2018 nr 27, s. 103–122.
Jaskólska J., Treść Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, „Człowiek w Kulturze”, 1998, nr 11, s. 49–97.
Konieczna P., Prawo naturalne, prawo pozytywne, niepozytywistyczna koncepcja prawa – rozważania związane z istotą tych pojęć i próba zdefiniowania ich roli w odniesieniu do działalności współczesnych prawników, „Lubelskie Zeszyty Prawnicze”, 2016, nr 3, s. 18–33.
Kość A., Podstawy filozofii prawa, Warszawa 2005.
Krąpiec M.A., Człowiek i prawo naturalne, Lublin 2009.
Kurasz A., Czy istnieje prawo naturalne, „Studia Ełckie”, 9(2007), s. 48–49.
Laskowski J., Prawo naturalne, PrKan, 34(1991), nr 1–2, s. 151–162.
Łuszczyńska M., Łuszczyński A., Autorytarne prawa naturalne? Kilka uwag o negatywnym potencjale pozytywnych idei, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem”, 39(2017), nr 2, s. 9–23.
Maciejewski M., Doktrynalne ujęcia relacji prawo naturalne – prawo stanowione od starożytności do czasów oświecenia, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa”, 8(2015), z. 2, s. 107–132.
Maciejewski M., Odniesienia między prawem naturalnym i stanowionym w wybranych doktrynach filozoficznych, politycznych i prawnych, w: Pozytywizm prawniczy i szkoła prawa natury: tradycje sporu i jego współczesne implikacje, red. Ł. Michaj, P. Kaczmarek, Wrocław 2010.
Moschella M., George R., Natural Law, w: International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, red. Smelser N.J., Baltes P.B., Pergamon 2001, s. 320–324.
Nycz P., Współczesny prawnik wobec prawa naturalnego, pozytywnego i niepozytywistycznej koncepcji prawa, „Lubelskie Zeszyty Prawnicze”, 2016, nr 3, s. 34–42.
Organizacja Narodów Zjednoczonych, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Paryż 1948.
Płotka M., Praktycystyczna koncepcja filozofii człowieka jako podstawa rozumienia prawa naturalnego (na przykładzie ujęcia Pawła z Worczyna), „Rocznik Tomistyczny”, 1(2012), s. 161–172.
Radzimiński P., Prawo naturalne jako fundament współczesnych systemów prawnych, Wrocław 2017.
Sadowski M., Godność człowieka – aksjologiczna podstawa państwa i prawa, „Studia Erasmiana Wratislaviensia”, 2007, z. 1, s. 8–28.
Słomski W., Godność osoby ludzkiej, „Społeczeństwo i Edukacja. Międzynarodowe Studia Humanistyczne”, 2010, nr 2, s. 27–35.
Sopiński M., Natural Law Theory and its Benefits: Arguments for Adopting New Classical Natural Law Theory Based on a Priority of Persons, „Prawo i Więź”, 2023, nr 3(46), s. 53–76.
Sopiński M., Rozumowanie prawnicze jako rozumowanie praktyczne w świetle nowej teorii prawa naturalnego Johna Finnisa M., „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, 2020, nr 1(21), s. 84–101.
Stachewicz K., W poszukiwaniu podstaw moralności. Tomistyczna etyka prawa naturalnego a etyka wartości Dietricha von Hildebranda, Kraków 2001.
Szadok-Bratuń A., Bratuń M., Z rodowodu klasycznego prawa naturalnego, „Studia Prawa Publicznego”, 2019, nr 3(27), s. 9–27.
Szadok-Bratuń A., Czy prawo naturalne wiąże administrację publiczną? Uwagi wprowadzające, w: Administracja publiczna pod rządami prawa. Księga pamiątkowa z okazji 70-lecia urodzin prof. zw. dra hab. Adama Błasia, red. J. Korczak, Wrocław 2016, s. 465–479.
Tokarczyk R., Filozofia prawna. W perspektywie prawa natury, Białystok 1996.
Tokarczyk R., Klasycy praw natury, Lublin 2009.
Tokarczyk R., Universal Dimensions of Natural Law, „Dialogue and Humanism”, 4(1994), nr 2–3, s. 127–137.
Waśkiewicz H., Historia teorii prawa naturalnego, „Roczniki Filozoficzne”, 2(1969), s. 69–89.
Wroczyński K., Niedoskonałe prawa a prawo naturalne, „Ethos”, 16(2003), nr 1–2(61–62), s. 40–48.
Zarębski T., Filozoficzne koncepcje prawa z punktu widzenia młodego prawnika, „Lubelskie Zeszyty Prawnicze”, 2016, nr 3, s. 43–53.
Zegartowska K., Moralne aspekty zapłodnienia in vitro, Kraków 2023.