Obchody Milenium Chrztu Polski w południowo-zachodniej części diecezji włocławskiej
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Artykuł przedstawia przygotowania oraz przebieg obchodów milenijnych Chrztu Polski w 1966 r. w Kaliszu, powiecie sieradzkim w świetle dokumentów aparatu bezpieczeństwa PRL oraz materiałów proweniencji kościelnej. Analizie poddano działania Służby Bezpieczeństwa podejmowane w celu rozpoznania i kontrolowania inicjatyw kościelnych związanych z jubileuszem tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce. Szczególną uwagę zwrócono na funkcjonowanie sieci agenturalnej oraz rolę tajnych współpracowników w pozyskiwaniu informacji o przygotowaniach duchowieństwa i przebiegu uroczystości religijnych. Na podstawie materiałów archiwalnych ukazano skalę zainteresowania władz państwowych obchodami milenijnymi oraz stosowane środki operacyjne. Analiza wskazuje, że mimo intensywnego nadzoru uroczystości milenijne stanowiły istotny element życia religijnego lokalnych społeczności.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2026-06-29
Opublikowano 2026-10-03
Bibliografia
Bibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Diecezji Włocławskiej:
Spuścizna bp. Antoniego Pawłowskiego: Fotografie Milenium, Obchody Milenium T. 3, Obchody Milenium T. 4.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy:
AIPN By 077/557.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi:
AIPN Ld pf10/800 t. 1, AIPN Ld pf10/908, AIPN Ld 0037/161 t. 1–2.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie:
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w Warszawie [1944] 1954–1990: AIPN BU 89/182, AIPN BU 1585/4651, AIPN BU 0639/220, AIPN BU 3690/268.
Archiwum Parafii pw. Wszystkich Świętych w Sieradzu
Kronika parafii Wszystkich Świętych w Sieradzu.
Źródła drukowane:
Dekret w sprawie jubileuszu milenijnego, „Kronika Diecezjalna Włocławska” 1966, t. 49, nr 4–7.
Dekret w sprawie jubileuszu milenijnego, „Kronika Diecezji Włocławskiej” 1966, t. 49, nr 4–7.
List pasterski episkopatu Polski na Tysiąclecie Chrztu Polski, „Kronika Diecezjalna Włocławska” 1966, t. 49, nr 1–3.
Prasa:
„Panorama Dziennika Łódzkiego” 1966.
Opracowania:
„Dni Sieradza”, „Panorama Dziennika Łódzkiego” z 30 maja 1966 r., R. 21, nr 127.
Dubowski A., Kaliscy świadkowie Millennium, „Kronika Diecezjalna Włocławska” 1966, t. 49, nr 8–10.
Fijałkowska B., Partia wobec religii i Kościoła PRL, t. 2 cz. 1: 1956–1963, Olsztyn 2000.
Fijałkowska B., Partia wobec religii i Kościoła PRL, t. 2 cz. 2: 1964–1970, Olsztyn 2001.
Friszke A., Tysiąclecie kontra Milenium, „Więź” 1994, nr 2.
Gmurczyk Z., Kościół włocławski w rzeczywistości PRL-u za czasów biskupa Antoniego Pawłowskiego (1951–1968), Włocławek 2015.
Grzesiak K., Relacje państwo-Kościół katolicki na terenie diecezji włocławskiej w latach 1945–1989, Toruń 2009.
Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, Warszawa 2022.
Hemmerling Z., Bitwa o dusze. Polityka Gomułki wobec Kościoła w okresie Millenium, „Konfrontacje” 1990, nr 8.
Jarno W., Lesiakowski K., Obchody milenium w diecezji łódzkiej (1966–1967), Łódź 2017.
Milenium czy Tysiąclecie, red. B. Noszczak, Warszawa 2006.
Noszczak B., Sacrum czy profanum? – spór o istotę obchodów Milenium polskiego (1949–1966), Warszawa 2002.
Olejnik L., Struktury niezależne 1945–1975 [w:] Sieradz. Dzieje miasta od 1939 roku, red. K. Lesiakowskiego, Łódź-Sieradz 2014.
Popławski J.M., Duchowe dziedzictwo Chrztu Polski, „Roczniki Teologiczne” 2015, t. 62, z. 5.
Przybylski B., O Józefie nigdy dosyć, „Kronika Diecezjalna Włocławska” 1966, t. 49, nr 8–10.
Raina P., „Te Deum” Narodu Polskiego. Obchody Tysiąclecia Chrztu Polski w świetle dokumentów kościelnych, Olsztyn 1991.
Rogowski T., Amazonki Boga. Urszulanki sieradzkie, Sieradz 2010.
Ruzikowski T., Obchody milenijne w Warszawie i województwie warszawskim w 1966 roku [w:] Przebudować człowieka: komunistyczne wysiłki zmiany mentalności, red. M. Kula, Warszawa 2001.
Strzelczyk J., Mieszko Pierwszy. Chrzest i początki Polski, Poznań 2016.
Ślązak E., Ksiądz infułat Apolinary Leśniewski (1891–1984). Biografia proboszcza parafii pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Sieradzu, Sieradz 2015.
Turner V., Obraz i pielgrzymka w kulturze chrześcijańskiej, Kraków 2009.
Turner V., Proces rytualny. Struktura i antystruktura, Warszawa 2010.
Urbańczyk P., Co się stało w 966?, Poznań 2016;
Uroczystości milenijne w Kaliszu, „Słowo Powszechne” z 19 V 1966 r., nr 115.
Uroczystości w Kaliszu, „Kronika Diecezjalna Włocławska” 1966, t. 49, nr 8–10.