Katolicko-narodowy program przebudzenia społeczeństwa, czyli „Wielka Nowenna” i obchody tysiąclecia chrztu Polski w koncepcji kardynała Stefana Wyszyńskiego Zarys zagadnienia
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Tekst przedstawia koncepcję „Wielkiej Nowenny” oraz obchody tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce autorstwa kardynała Stefana Wyszyńskiego. Pokazuje, że program Prymasa Polski miał charakter zarówno katolicki, jak i narodowy. Jego efektem było ożywienie polskiego katolicyzmu oraz naprawa więzi społecznych i narodowych. Koncepcja kardynała Wyszyńskiego spotkała się z oporem władz komunistycznych, ale ich wysiłki okazały się nieskuteczne. W tekście omówiono również skutki przesłania polskich biskupów do biskupów niemieckich oraz reakcję prymasa na rozczarowującą odpowiedź niemieckiej hierarchii. W końcowej części analizy przytoczono ocenę kardynała Wyszyńskiego dotyczącą obchodów tysiąclecia chrztu Polski.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2026-06-29
Opublikowano 2026-10-03
Bibliografia
AAG, S. Wyszyński, Pro memoria 1966.
AAN, UdsW, 78/83, Działalność duszpasterska, obchody „Millenium”, uroczystości kościelne na terenie miasta Krakowa i województwa.
AAW, SPP, 04/ 21 Komisja Główna Episkopatu Polski 1966.
AAW, SPP 04/219, Konferencja Plenarna Episkopatu Polski z 15-16 XII 1965.
Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945-1989, tom 2: 1960-1974, red. P. Raina, Poznań 1995.
Obchody millenijne 1966 roku. W świetle dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Warszawa 1998.
Uroczystości millenijne 1966 roku. Sprawozdania urzędów spraw wewnętrznych, Warszawa 1996.
W służbie Boga i Polski Komunistyczna bezpieka wobec kardynała Stefana Wyszyńskiego, oprac. J. Marecki, P. Nitecki, R. Szczypta-Szczęch, Kraków 2014.
Wyszyński S., Dzieła zebrane tom III: 1956-1957, Warszawa 1999.
Wyszyński S., Dzieła zebrane tom V: 1959, Warszawa 2006.
Wyszyński S., Dzieła zebrane t. XVI: styczeń-kwiecień 1966, Warszawa 2016.
Wyszyński S., Dzieła zebrane tom XVII: maj-sierpień 1966, Warszawa 2016.
Wyszyński S., Dzieła zebrane tom XVIII: wrzesień-grudzień 1966, Warszawa 2016.
Wyszyński S., Pro memoria t. IV: 1956-1957, red. M. Białkowski, M. Wiśniewska, Warszawa 2020.
Wyszyński S., W światłach tysiąclecia chrześcijaństwa Polski, ,,Tygodnik Powszechny”, 1 VI 1958.
Wyszyński S., Zapiski millenijne. Wybór z dziennika ,,Pro memoria” z lat 1965- 1967, wybór i oprac. M. Okońska i in., Warszawa 2001.
Białecki K., Łatka R., Reczek R., Wojcieszyk E., Arcybiskup Antoni Baraniak 1904-1977, Poznań- Warszawa 2017.
Czaczkowska E., Kardynał Wyszyński. Biografia, Kraków 2013.
Czaczkowska E., Represje karno-administracyjne wobec uczestników uroczystości millenijnych w Warszawie w świetle materiałów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej [w:] Pół wieku Millenium. Religijne, polityczne i społeczne aspekty obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski (1956-1966/1967), red. B. Noszczak, Warszawa 2018.
Dudek A., Gryz R., Komuniści i Kościół w Polsce, Kraków 2006.
Gucewicz D., Próba sił? Rok 1966 w Gdańsku, Gdańsk 2014.
Kucharski W., Listy millenijne, Wrocław 2020.
Kucharski W., Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich. Podsumowanie badań, nowe ustalenia i perspektywy badawcze [w:] Kardynał Bolesław Kominek: biskup, dyplomata, wizjoner, red. W. Kucharski, R. Łatka, Warszawa-Wrocław 2020.
Kucharski, Wielki nieobecny. Kwestia udziału papieża Pawła VI w obchodach milenijnych w Polsce [w:] Pół wieku Millenium. Religijne, polityczne i społeczne aspekty obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski (1956-1966/1967), red. B. Noszczak, Warszawa 2018.
Łatka R., Czy Prymas Polski Stefan Wyszyński był antykomunistą? [w:] Antykomunizm Polaków w XX wieku, red. P. Kardela, K. Sacewicz, Białystok-Olsztyn-Warszawa 2019.
Łatka R., Mackiewicz B., Zamiatała D., Prymas Stefan Wyszyński. Biografia, Warszawa 2020.
Łatka R., Obchody Millenium Chrztu Polski i ich rola w przebudzeniu narodowym Polaków w czasie komunistycznego zniewolenia, ,,Myśl.PL” 2016 nr 3.
Łatka R., Polsko-niemieckie docieranie. 60 rocznica Listu biskupów polskich do biskupów niemieckich, „Gość Niedzielny. Historia Kościoła” 2025 nr 5.
Łatka R., Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL, Warszawa 2022.
Madajczyk P., Na drodze pojednania. Wokół orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 r., Warszawa 1994.
Millenium czy Tysiąclecie, red. B. Noszczak, Warszawa 2006.
Millenium polskie. Walka o rząd dusz, Warszawa 2002.
Noszczak B., ,,Sacrum” czy ,,profanum”? Spór o istotę obchodów millenium polskiego (1949–1966), Warszawa 2002.
Noszczak B., Antymilenium. Konflikt państwa z Kościołem na tle obchodów tysiąclecia chrztu Polski (1956–1966/1967), Warszawa 2020.
Pół wieku Millenium. Religijne, polityczne i społeczne aspekty obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski (1956-1966/1967), red. B. Noszczak, Warszawa 2018.
Raina P., Kardynał Wyszyński. Konflikty roku millenijnego 1966, Warszawa 2000.
Szot A., Sychowicz K., Białostockie millenium. Białystok na millenijnym szlaku, obchody tysiąclecia chrztu Polski, Białystok 2006.
Wokół orędzia. Kardynał Bolesław Kominek, prekursor pojednania polsko-niemieckiego, red. W. Kucharski, G. Strauchold, Wrocław 2009.
Zapomniany rok 1966. W XXX rocznicę obchodów Millenium Chrztu Polski, red. L. Mażewski, W. Turek, Gdańsk 1996.
Zieliński Z., Wielka Nowenna na tle powojennych losów Kościoła w Polsce [w:] Ecclesia Posnaniensis. Opuscula Mariano Banaszak septuagenario dedicata, red. F. Lenort, K. Lutyński, Poznań 1998.
Żaryn J., Aresztowanie Prymasa Polski- okoliczności, przebieg, konsekwencje (1953-1956), „Studia Prymasowskie” 2007 t. 1.
Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce 1944-1989, Warszawa 2003.
Żaryn J., Obchody Millenium na uchodźstwie z lotu ptaka [w:] Obchody Millenium