Konstanty Szyrwid i jego kaznodziejskie opus vitae - Panuś, Kazimierz (Studia Włocławskie, 2020)
Wielkie zasługi dla rozwoju literackiego i teologicznego języka litewskiego położył Konstanty Szyrwid (1580–1631). Był on nie tylko świetnym znawcą i interpretatorem Pisma Świętego, wykładowcą Akademii Wileńskiej, językoznawcą i leksykografem, ale przede wszystkim wybitnym i gorliwym kaznodzieją, głoszącym kazania w języku litewskim i polskim. Zbiór swoich litewskich kazań wraz z ich tłumaczeniem na język polski Konstanty Szyrwid wydał pod znamiennym tytułem: Punktai sakymų – Punkty kazań. Pierwsza ich część: od Adwentu aż do Postu ukazała się w 1629 roku i została przygotowana osobiście przez samego autora. Natomiast drugą część: Na Wielki Post przygotował do druku i wydał już po śmierci Szyrwida, w 1644 roku, bliski jego współpracownik Jan Jachnowicz. Zostały one ułożone zgodnie z biegiem roku liturgicznego. Szyrwid nie pisał swoich kazań w całości, ale je układał w formie punktów, które miały służyć do dowolnego zbudowania kazań. Dając kaznodziejom materiał do opracowania kazań nie zwalniał ich od osobistego wysiłku twórczego. Punkty kazań napisane są pięknym, obrazowym językiem, przez co Szyrwid dowiódł, że w języku litewskim można stworzyć antyczne konstrukcje retoryczne i osiągnąć sugestywność retoryczną.