Stoicyzm a współczesna etyka zawodu psychologa

Abstrakt

Przedmiotem zainteresowania jest podjęcie naukowej refleksji nad poglądami starożytnych stoików oraz współczesnych założeń etyki zawodu psychologa. Stoicyzm pojmowany jest jako kierunek filozoficzny zakładający, iż cnota jest traktowana jako życie zgodne z zasadami rozumu i jest najwyższym dobrem. Stoicyzm może być również rozumiany jako postawa życiowa wyróżniająca się równowagą duchową i umiejętnością spokoju. Stoicy głosili nie tylko poglądy etyczne. W doktrynie stoików ważna była również problematyka metafizyczna. Według nich cały świat składa się tylko z materii (monizm materialistyczny). Trzecim filarem stoicyzmu była logika. Poglądy stoików ewaluowały w ciągu wielu wieków. W tym kontekście zostały stworzone trzy szkoły. Druga część artykułu poświęcona jest specyfice etyki zawodu psychologa. Etyka zawodu psychologa czerpie swoje założenia z etyki ogólnej. Z kolei z niej zrodziła się etyka szczegółowa. Dopiero z niej ukształtowała się etyka zawodowa. Etyka zawodowa psychologa może być ujmowana w postaci spisanych norm czy zasad odnoszących się do tego, jak w aspekcie moralnym i etycznym powinien postępować psycholog. Psycholog powinien kierować się takimi zasadami swoje założenia z etyki ogólnej. Z kolei z niej zrodziła się etyka szczegółowa. Dopiero z niej ukształtowała się etyka zawodowa. Etyka zawodowa psychologa może być ujmowana w postaci spisanych norm czy zasad odnoszących się do tego, jak w aspekcie moralnym i etycznym powinien postępować psycholog. Psycholog powinien kierować się takimi zasadami jak: a) działanie dla dobra i nieszkodzenie osobom, z którymi pracuje; b) wierność i odpowiedzialność; c) uczciwość i prawość; d) sprawiedliwość; e) szacunek dla ludzkich praw i ludzkiej gotowości. Trzecia część artykułu posiada charakter porównawczy. Dotyczy bowiem współczesnej etyki zawodu psychologa w świetle naczelnych zasad stoicyzmu. Analiza porównawcza dotyczyła takich kwestii jak: a) codzienne zachowanie; b) działanie z rozwagą i namysłem; c) typy charakteru; d) wdzięczność; e) życie i śmierć; f) wola; g) dobroć oraz h) zmiana.