Zaangażowanie duszpasterskie i społeczne ks. Antoniego Korzybskiego w Rząśni
Main Article Content
Abstrakt
W chwili objęcia stanowiska proboszcza w Rząśni ks. Antoni Korzybski posiadał duże doświadczenie w pracy parafialnej. W związku z tym rozpoczął nie tylko działalność duszpasterską, ale również w odpowiedni sposób troszczył się wraz z wiernymi o stan nieruchomości kościelnych, wznosząc okazałe i nowoczesne budowle. Plany rozbudowy kościoła nie zostały zrealizowane z powodu niesprzyjających okoliczności związanych z wybuchem I wojny światowej i pogarszającymi się relacjami proboszcza z wiernymi. Dodatkowo angażował się w działalność społeczną, zwłaszcza w zakresie rozwijania rolnictwa, w celu poprawy warunków życia mieszkańców Rząśni i okolicznych miejscowości. W związku z tym m.in. zainicjował powstanie koła rolniczego i cegielni. Działania te wpisywały się w zaangażowanie ks. Korzybskiego w aktywność patriotyczną, która była ukierunkowana na przygotowanie lokalnej społeczności do funkcjonowania w warunkach niepodległej Polski.
Downloads
Article Details

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-08-01
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Archiwum Diecezjalne we Włocławku
Akta Kurii Diecezjalnej we Włocławku
Akta personalne ks. Antoniego Korzybskiego, sygn. AKDWł pers. I 141.
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie
Pomocnik Warszawskiego Generał-Gubernatora do spraw policyjnych
Po nabludieniju za rimsko-katoliczeskim duchowienstwom [Nadzór nad duchowieństwem rzymskokatolickim], sygn. 1210.
Prokurator Warszawskiej Izby Sądowej
O żyt. dier. Rżonsnia, noworadomskago ujezda, ksiendzie Antonie Korżybskom, obwin. po 1 i 2 cz. 129 st. Ugoł. Ułoż. [oskarżony o propagandę antyrządową – udział w rewolucji 1905–1906 r.], sygn. 8003.
Archiwum Państwowe w Łodzi
Rząd Gubernialny Piotrkowski
O staraniach ks. Antoniego Korzybskiego i innych o zarejestrowanie Kółka Rolniczego w Rząśni, sygn. 919.
O budowie plebanii w parafii rzymskokatolickiej Rząśnia powiat noworadomski, sygn. 10027.
O budowie zabudowań gospodarczych dal proboszcza parafii rzymskokatolickiej Rząśnia (powiat noworadomski), sygn. 10543.
Zarząd Żandarmerii Guberni Piotrkowskiej
Doznanie o ksendzě Antoně Koržibskom, obvinjaemom v prestuplenìi predusmotrěnnom 2 č. 129 st. Ugol. Ulož., sygn. 484.
Archiwum Parafii w Rząśni
Inwentarz własności kościoła i probostwa z 8/20 II 1880 r., brak sygn.
Kronika parafii Rząśnia, brak sygn.
Catalogus ecclesiarum et utriusque cleri tam saecularis quam regularis dioecesis vladislaviensis seu calissiensis pro anno Domini 1904[–1918], Varsaviae 1904[–1918].
Kalendarz katolicki na Rok Pański 1913, Mikołów 1913.
[Ukaz Jego Cesarsko-Królewskiej Mości dotyczący zarządzania budowy i reparacji budowli kościelnych] z 8/20 stycznia 1863 r., DzPKP, 61(1862), art. 1–3, s. 137–139.
[Podziękowanie siostrzeńca i przyjaciela z żoną za ostatnią posługę oddaną] śp. ks. Antoniemu Habdank-Korzybskiemu, KW, 104(1924), nr 223, s. 13.
Akta zgonów parafii w Rząśni 1906–1913, https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:S3HY-D15Z-WJ6?wc=9RT4-N38%3A362228801%2C363897801%2C363903901%26cc%3D2115410&cc=2115410&i=0 [13.01.2025].
Dębiński J., Duchowieństwo rzymskokatolickie diecezji włocławskiej w latach 1918–1939, Toruń 2010.
Diecezjalny komitet archeologiczno-budowlany, KDWł, 2(1908), nr 4, s. 113–117.
F. Venulet i S[pół]ka, GPor, 3(1914), nr 558(100), s. 7.
Górzyński W., Sprawozdanie komitetu archeolog[iczno]-budowlanego, KDWł, 5(1911), nr 2, s. 55.
K.M., Sprawozdanie z wizyty pasterskiej J.E. Biskupa St[anisława] Zdzitowieckiego w maju 1924 r. odbytej, KDWł, 18(1924), nr 6–7, s. 315.
Kaczmarek A., Duchowieństwo dekanatu radoms(zczańs)kiego w latach 1819–1867. Studium strukturalno-biograficzne, Częstochowa 2017.
Kapuściński J., Duchowieństwo parafii Dobryszyce, ZR, 9(2014), s. 241–276.
Kara administracyjna, „Słowo”, 31(1912), nr 171, s. 5.
Kara, GŚ, 32(1912), nr 1639, s. 2.
Kubicki P., Bojownicy kapłani za sprawę Kościoła i ojczyzny w latach 1861–1915. Materiały z urzędowych świadectw władz rosyjskich, archiwów konsystorskich, zakonnych i prywatnych, cz. 1: Dawne Król. Polskie, t. 1: Okólniki rządu rosyjskiego krępujące wolność Kościoła, diecezje: kielecka i kujawsko-kaliska, Sandomierz 1933.
Kubicki P., Dwa odczyty. Książka pamiątkowa Syberiaka W. Urbańskiego, Sandomierz 1936.
Kujawski W., Parafie diecezji włocławskiej. Okres kujawsko-kaliski 1818–1928, Włocławek 2018.
Pogorzelski W., 43 lata w kapłaństwie, Sieradz 1935.
Rząśnia (pow. [nowo]radomski). Misje parafialne, KDWł, 17(1923), nr 4–5, s. 190.
Rząśnia, KDWł, 6(1912), nr 6, s. 185–186.
Rejestry handlowe, ObPub, 5(1921), nr 8a, s. 13–14.
Skazanie banderii, „Zorza”, 46(1912), nr 27, s. 429.
Skazanie banderii, DzPozn, 54(1912), nr 142, s. 6.
Skazanie banderii, NGaz, 7(1912), nr 280, s. 2.
Skazanie banderii, PKat, 50(1912), nr 27, s. 430.
Skazanie banderii, ZLub, (1912), nr 180, s. 3.
Sprawozdanie z działalności Komisji Archeologiczno-Budowlanej w r. 1912. Rząśnia, KDWł, 7(1913), nr 4, s. 120.
W sprawie budowy i restauracji kościołów, KDWł, 6(1912), nr 3, s. 81–84.
W sprawie rolnej, „Naród”, 1(1906), nr 83, s. 2.
Widera M., Działalność duszpasterska ks. Rocha Nieszporskiego w Rząśni w dokumentacji archiwum parafialnego, RŁ, 72(2022), s. 121–132.
Widera M., Inwentarz parafii Rząśnia z 1918 r., PAH, 9(2022), s. 263–282, DOI: 10.4467/2391-890XPAh.22.013.17225.
Widera M., Troska ks. Rocha Nieszporskiego o stan materialny parafii w Rząśni, StWł, 25(2023), s. 590–608, DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.25.27.
Widera M., Biskup Stanisław Zdzitowiecki (1854–1927). Główne kierunki działalności w diecezji kujawsko-kaliskiej (włocławskiej), AK, 183(2024), z. 2(693), s. 264–287.
Widera M., Wspomnienia Jana Łukomskiego o ks. Antonim Korzybskim z lat 1904–1924, StWł, 26(2024), s. 730–746, DOI: 10.52404/ttnwloc.stwl.26.35.
Wlaźlak W.P., Duchowieństwo parafii Rząśnia w okresie niewoli narodowej, CzST, 34(2006), s. 227–238.
Z Białotarska, KDWł, 18(1924), nr 6–7, s. 343–344.
Zmarli, KDWł, 18(1924), nr 8–9, s. 380.