Historia parafii Świętej Trójcy w Działyniu po II wojnie światowej
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Położona na tzw. terenach zawiślańskich parafia Działyń od 1925 roku należy do diecezji włocławskiej. Jej terytorium zamieszkują głównie właściciele gospodarstw rolnych. W latach 1945–2024 funkcję administratora lub proboszcza pełniło dwunastu kapłanów. W pracy duszpasterskiej pomagało im w latach 1957–1984 jedenastu wikariuszy. Z uwagi na teren parafii, w której kościół znajduje się w jednym jej końcu, a kilka wiosek w drugim, ich mieszkańcy mieli kilkanaście kilometrów do kościoła. Dlatego bp Jan Zaręba zdecydował o utworzeniu w 1984 r. z części terenów należących do parafii w Działyniu i Kikole nowej parafii w Ciepieniu, która to wioska należała dotąd do działyńskiej parafii. Przed podziałem parafia liczyła ok. 3000 osób, a po podziale ok. 1500. Pochodzi z niej siedmiu księży, jeden brat i dwie siostry zakonne.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-08-01
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Źródła
Archiwalne
Archiwum Kurii Diecezjalnej we Włocławku
Akta parafii Działyń 1945–1963.
Akta parafii Działyń 1964–1982.
Akta parafii Działyń 1983–1995.
Archiwum parafii Działyń
Kronika parafii Działyń.
Protokoły wizyt biskupich w Działyniu.
Archiwum IPN
IPN By, sygn. 251/96, Parafia rzymskokatolicka Działyń, Charakterystyka, s. 65.
Drukowane
Dz.U., 1961, 32.160, Rozwój systemu oświaty i wychowania.
Dz.U., 2020, 983, Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Główny Urząd Statystyczny
Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym
na 31.12.2019 r., Warszawa 2020, s. 13.
Dekret erekcji parafii NMP Królowej Polski w Ciepieniu, „Kronika Diecezji Włocławskiej” (KDWł), 67(1984), s. 255.
„Rocznik Diecezji Włocławskiej” 1972, 1978, 1983, 1991, 2000, 2006, 2011, 2017, 2019, 2000, 2020, 2022.
Relacje ustne
Relacja Jana Czerwińskiego z Działyniaprzekazana aut. art. 30 XII 2024 r.
Relacja Eugeniusza Pietruszyńskiego z Działyniaprzekazana aut. art. 31 XII 2024 r.
Relacja ks. Tomasza Muraszewskiego przekazana aut. art. 2 I 2025 r.
Relacja Małgorzaty Iglewskiej z Rembiochy przekazana aut. art. 2 I 2025 r.
Relacja ks. dr. Piotra Dykowskiego przekazana aut. art. 15 I 2025 r.
Opracowania
Bogucki A., Powiat rypiński w średniowieczu, w: Szkice rypińskie, red. Z. Jędrzyński, Bydgoszcz 1967, s. 45–48.
Był tu, wśród nas. Wspomnienia o ks. dr. hab. Józefie Dębińskim, red. W. Stawicki, Toruń 2021.
Czarnecki A., Z dziejów parafii Działyń, Warszawa 1998 (mszps w posiadaniu aut.).
Durał R., Fiedor T., Koźma J., Rippel J., Scenariusze technologiczne pozyskiwania i zagospodarowania surowców skalnych w województwie kujawsko-pomorskim, Wrocław 2013.
Jacewicz W., Woś J., Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymsko-katolickiego pod okupacja hitlerowską w latach 1939–1945, z.4, Warszawa 1978.
Jezusek W., Ks. Józef Jakubowski, proboszcz dziekan w Raciążu, „Miesięcznik Pasterski Płocki”, 1949, s. 250–252.
Krajewski M., Okolica z „Dobrzyńską Częstochową”, Brodnica – Zbójno – Obory 2016.
Kubiak W., Dębiński Józef Wincenty, w: Włocławski słownik biograficzny, t. 9, Włocławek 2021, s. 43–44.
Kubicki M.,Germanizacja nazw miejscowości w okręgu rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939–1945, Gdańsk – Warszawa 2022.
Kujawski W., Zmarł ks. Kazimierz Marchlewski, „Miesięcznik Diecezji Włocławskiej – Kronika” (MDWł-K), 92(2009), nr 11, s. 1134–1140.
Pawłowski M., Gmina Zbójno. Drumliny, historia i tradycja, Zbójno–Kwidzyn 2020.
Przychodny J., Pomagali więźniom Dachau – rodzina Alaszkiewiczów, MDWł-K, 106(2023), nr 4, s. 519–522.
Przychodny J., Parafialna pielgrzymka, „Ład Boży” [dod. do „Idziemy”] (ŁB/Idz), 2024,nr 32(11 VIII), s. V.
Przychodny J., Pielgrzymka z Działynia, ŁB/Idz,2024, nr 36(8 IX), s. III.
Przychodny J.,Pomoc świadczona włocławskim księżom-więźniom w obozie koncentracyjnym w Dachau w latach 1942–1945,”Ateneum Kapłańskie”, 183(2024), nr 1, s. 159–173.
Przychodny J., Odwaga i miłość, ŁB/Idz,2024,nr 42(20 X), s. VIII.
R[ulka] K., Ks. Zygmunt Tyburski, KDWł, 57(1984), nr 11–12, s. 279–281.
Tomalak A., Zmarł ks. Eugeniusz Stancelewski, MDWł-K, 102(2019), nr 2, s. 185–187.
Urban W.,Duszpasterski wkład księży repatriantów w archidiecezji wrocławskiej w latach 1945–1970, Wrocław 1970.
Wawrzonek A., Dynamika i kierunki zmian rynku pracy na obszarach wiejskich, „Studia Edukacyjne”, nr 25(2013), s. 195–208.
Wileński Alfons (1916–2001), w: Słownik biograficzny zmarłych kapłanów w diecezji bielsko-żywieckiej 1992–2011, red. J. Kiedos, S. Lubaszka, S. Zawada, Bielsko-Biała 2012, s. 70–71.
Zmarł ks. prał. Kazimierz Bocianowski,MDWł-K, 105(2022), nr 11, s. 1001–1002.
Strony internetowe
http://www.diecezja.wloclawek.pl/pl,news2,niedziela_powolaniowa_w_dzialyniu,4082.html#tresc_strony (dostęp: 22.12.2024 r.)
https://diecezjakoszalin.pl/kaplan/zmarly-szczegoly/1319/ks-jozef-wilenski(dostęp: 4.01.2025 r.)
https://www.diecezja.wloclawek.pl/pl,news2,pastoralka_badzmy_dla_siebie_bliscy_w_dzialynskiej_parafii,2800.html (dostęp: 15.12.2014 r.)
https://diecezja.wloclawek.pl/pl,news2,dzialyn:_bp_mering_poswiecil_kapsule_czasu_umieszczona_w_wiezy_kosciola,900.html (dostęp: 6.12.2024 r.)