Geneza prymasostwa w Polsce
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Jako całkowity pewnik możemy przyjąć, że to nie Jan Długosz wymyślił informację o wydaniu przez sobór w Konstancji przywileju prymasowskiego dla arcybiskupów gnieźnieńskich. Jan Długosz dowiedział się o tym z zaginionego Katalogu arcybiskupów gnieźnieńskich. Z tego źródła analogiczną informację przejął Katalog z rękopisu Macieja z Pełczyna. Dowodzi to faktu, że w środowisku Kościoła gnieźnieńskiego, być może już od czasów Mikołaja Trąby, istniała tradycja o wystawieniu takiego przywileju.J est mało prawdopodobne, aby informację o tym przywiózł królowi biskup poznański Andrzej Łaskarzyc.
Wiele wskazuje na to, że kopię takiego przywileju przedłożył królowi wysłannik Trąby, który spotkał się z Jagiełłą 14 marca 1418 r. lub krótko przed ta datą. Pogląd ten jest jednak tylko hipotezą, gdyż stan zachowania źródeł nie pozwala ostatecznie przesądzić tę sprawę.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2026-06-29
Opublikowano 2026-10-03
Bibliografia
Bibliografia
Źródła internetowe:
Metryka koronna ks. 14: agad.gov.pl/pomoce/MK_14.xml
Źródła archiwalne:
Poznań, Archiwum Archidiecezjalne, Acta causarum consistorii, księga 3.
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Księga poznańska ziemska 5.
Źródła drukowane:
Joannes Dlugossii Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae, Varsoviae 2000
Katalogi arcybiskupów gnieźnieńskich, wyd. K. Liske, Monumenta Poloniae Historica 3, Lwów 1878, s. 377-410.
Literatura:
Abraham Władysław, rec.: ks. Henryk Likowski, Powstanie godności prymasowskiej arcybiskupów gnieźnieńskich. Ustęp z dziejów hierarchii Kościoła polskiego („Przegląd Historyczny” 19, 1915), „Kwartalnik Historyczny” t. 34 (1920), s. 120–126.
Gąsiorowski Antoni, Itinerarium króla Władysława Jagiełły 1386-1434, wyd. 2,Warszawa 2015.
Jurek Tomasz, Komandor Boździech, biskup Andrzej Łaskarzyc i mistrz Filibert. Wokół pewnego dokumentu dla joannitów poznańskich z 1417 r., w: Totius mundi Philohistor studia Georgio Strzelczyk Octuagenario oblata, red. M. Delimata-Proch, A. Krawiec, J. Kujawiński, Poznań 2021, s. 361-371.
Ks. Likowski Henryk, Powstanie godności prymasowskiej arcybiskupów gnieźnieńskich. Ustęp z dziejów hierarchi kościoła polskiego, „Przegląd Historyczny” t. 19 (1915), z. 1, s. 21–44 (cz. 1); t. 19 (1915), z. 2, s. 154–190 (cz. 2); t. 19 (1915), z. 3, s. 249–274 (cz.3).
Ks. Śmigiel Kazimierz, Z problematyki badawczej dotyczącej dziejów prymasostwa polskiego. „Archiwa, Biblioteki i Muzea kościelne, 110 (2018), s. 415-420.
Urząd prymasa w Polsce/ Geneza – Oddziaływanie – Znaczenie Red. ks. W. Graczyk, J. M. Marszalska, L. Zygner, Warszawa – Ciechanów 2018.