Zanim nadszedł rok 1966

Abstrakt

Świadomość zaakcentowania wielowiekowych dziejów chrześcijaństwa w Polsce zaczęła pojawiać się w Polsce, zwłaszcza w zaborze pruskim, w XIX i XX wieku. Po drugiej wojnie zaczęła aktualizować się wraz ze zbliżającą się rocznicą tysiąclecia chrztu. Była także, choć z akcentem bardziej położonym na dzieje państwowości aniżeli Kościoła, w postulatach badawczych historyków świeckich. Prymas Stefan Wyszyński przygotowanie do zbliżającą się rocznicy chrztu Polski traktował jako wypełnianie testamentu poprzednika, kard. Augusta Hlonda. Uwięzienie prymasa Wyszyńskiego zdawało się kłaść kres wszelkim projektom, a w rzeczywistości stało się czasem opracowania programu nie mającego sobie równych w skali świata – programu duchowego przygotowania narodu do przeżycia Millenium chrztu. Uwspółcześnione przez prymasa „Śluby” złożone przez króla Jana Kazimierza w 1656 roku wobec obrazu Maryi we Lwowie podjęte w trzechsetną ich rocznicę na Jasnej Górze, stały się treścią Wielkiej Nowenny jako przygotowania do roku milenijnego. Rozpisane na poszczególne lata 1957-1966 stały się treścią ich programów duszpasterskich. Równolegle, w 1957 roku, z inspiracji prymasa Wyszyńskiego rozpoczęła się peregrynacja kopii obrazu jasnogórskiego w parafiach kolejnych diecezji polskich. W roku 1966 obraz ten był obecny na milenijnych uroczystościach diecezjalnych, ale we wrześniu 1966 roku, w ramach akcji antykościelnej, został przez organa milicyjne uwięziony na Jasnej Górze. Trwało to sześć lat. Program milenijny przygotowany przez kard. Wyszyńskiego stał się nie tylko płaszczyzną dojrzewania religijnego ówczesnego pokolenia narodu polskiego, ale i fundamentem dla późniejszych przemian rozpoczętych w Polsce w latach osiemdziesiątych.