Hozjańska recepcja wybranych kanonów soboru nicejskiego I w świetle korespondencji ze Stanisławem Orzechowskim

Main Article Content

s. Maria Jana od Trójcy Przenajświętszej OVE

Abstrakt

W analizie hozjańskiej recepcji kanonów soboru nicejskiego I w świetle korespondencji ze Stanisławem Orzechowskim, wyodrębniono trzy obszary badawcze: 1)  recepcję III kanonu soboru nicejskiego I; 2) recepcję V kanonu soboru nicejskiego I; 3) recepcję VI kanonu soboru nicejskiego I w wybranej epistolografii.


Wyakcentowano następujące cechy recepcji teologicznej dokonanej przez „świadka Tradycji”- Stanisława kard. Hozjusza: 1) aktywność; 2) odniesienie do warunków współczesności Hozjusza (walor reaktualizacyjny w okresie soboru trydenckiego); 3) integralność; 4) prawidłowość recepcji dogmatycznej, odniesionej pastoralnie do przypadku (casusu) i osób ad personam; 5) literackość (pisemność, epistolarność); 6) doktrynalność (asymilacyjność, interpretacyjność, walor normatywizujący w kontekstach współczesnych autorowi); 7) afirmatywność (pozytywność); 8) zaangażowanie w walce o jedność chrześcijan, służebność w obronie prymatu Piotra, autorytetu i dorobku soboru nicejskiego I (oraz kolejnych soborów powszechnych aż po sobór trydencki); 9) prezentację recepcji z zastosowaniem metody scholastycznej z charakterystycznym dla okresu renesansu zwrotem ad fontes; 10) walor pastoralny (została zastosowana w kierownictwie duchowym adresata i jego środowiska); 11) walor ścisłego oparcia na nauczaniu papieży (zwłaszcza papieża Leona I Wielkiego) i soborów; 12) której warunkiem i nośnikiem pastoralnym według oceny Kardynała jest modlitwa błagalna do Boga o jej przyjęcie przez chrześcijan jako fundamentalnej i prawdziwej.  


 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Parcheniak, M. (2026). Hozjańska recepcja wybranych kanonów soboru nicejskiego I w świetle korespondencji ze Stanisławem Orzechowskim. Studia Włocławskie, 28, 492–517. https://doi.org/10.52404/ttnwloc.stwl.28.24
Oznaczenie wydania
Dział
Artykuły
Przesłano 2026-05-20
Przyjęto 2026-06-27
Opublikowano 2026-10-03

Bibliografia

Bibliografia

Inkunabuł:

Hozjusz S., De loco et authoritate Romani Pontificis in Ecclesia Christi & Concilis. Stanislai Hosii Cardinalis Varmiensis epistola ad Stanislaum Orechovium. Præfixa est & Orechovii Epistola, ad quam respondetur, Cholinus Maternus, Kolonia, 1567, [22], 55 s., sygn.: A-E8 , 8° ; E.XVIII,287 PAN Biblioteka Kórnicka sygn.Cim.O.380.

Źródła:

Baron A., Kanony, w: Dokumenty Soborów Powszechnych. Tekst grecki, łaciński i polski, t. I, red. A. Baron A., Pietras H., Wydawnictwo WAM Księża Jezuici, Kraków 2001.

Hozjusz S., Korespondencja Stanisława Hozjusza kardynała i biskupa warmińskiego (rok 1564), t. V, red. A. Szorc, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 1976.

Hozjusz S., Chrześcijańskie wyznanie wiary katolickiej albo wyjaśnienie wyznania złożonego przez Ojców zebranych na Synodzie Prowincjonalnym, który odbył się w Piotrkowie Roku Pańskiego tysięcznego pięćsetnego pięćdziesiątego pierwszego, w miesiącu maju, tłum. Julian Wojtkowski, Olsztyn 1999.

Hozjusz S., Odparcie przedłożeń Brencjusza. O uciśnionym Słowie Bożym, tłum. Julian Wojtkowski, Olsztyn 2001.

Hozjusz S., Cenzura albo rozsądek jednego katolika przy prawej a starożytnej wierze stojącego, na rozsądek i cenzurę ministrów tygurskich i heidelberskich, około nauki przeciw Trójcy Świętej w Polsce niedawno rozsianej, tłum. Mirosław Korolko, Wydawnictwo WSD Hosianum Olsztyn 2007.

Hozjusz S., O postępowaniu z odłączonymi, tłum. Julian Wojtkowski, Olsztyn 2009.

Studia:

Bralewski S., Był wieśniakiem, miał żonę i dzieci, ale nie był przez to gorszy w sprawach Bożych. O instytucji małżeństwa w Historii kościelnej Sozomena z Bethelii, Vox Patrum 97 (2026) s. 93-108.

Jezierski J., Nauka Stanisława Hozjusza o Słowie Bożym, „Studia Warmińskie”, 22-23 (1985-1986), s. 291-294.

Kasprzak D., Rozwój i motywacja kościelnej doktryny o celibacie duchownych (IV-VII w.), w: Stosowność celibatu w relacji do kapłaństwa, red. H. Sławiński, Kraków 2012, s. 120-121. J. Wojtkowski J., Kalendarium Stanisława Hozjusza, Olsztyn 1979, s. 76.

Wojtyska, H.D., Cardinal Hosius Legate to the Council of the Trent, Institute of Ecclesiastical Studies, Rome 1967.

Źródła internetowe:

Hozjusz S., De loco et authoritate Romani Pontificis in Ecclesia Christi & Concilis. Stanislai Hosii Cardinalis Varmiensis epistola ad Stanislaum Orechovium. Præfixa est & Orechovii Epistola, ad quam respondetur, w:

https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/498296/edition/434949/content, [20.05.2026]

Matejko J., Rzeczpospolita Babińska, w: https://cyfrowe.mnw.art.pl/pl/zbiory/445880, [20.05.2026].

Podobne artykuły

<< < 1 2 3 4 5 6 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.