Elementy pobożności i duchowości w poezji ludowej na przykładzie wybranych wierszy Jana Pocka
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Rozumienie literatury ludowej, w tym poezji ludowej, ewoluowało w ciągu wieków. Zawsze jednak ściśle było związane z pojęciem regionalizmu. Ważne miejsce w poezji ludowej i ludowej kulturze materialnej zajmowały religia i wiara, i było tak zawsze, choćby w warstwie głębi świata przedstawionego w poezji ludowej. Twórcy ludowi podejmowali określone tematy, skupiając się na swoim mikroświecie i jego konstytutywnych cechach: ziemi, pracy, przyrodzie, Bogu-Stworzycielu, Matce Bożej i Chrystusie frasobliwym. Motywy maryjne, bożonarodzeniowe, wielkanocne, eucharystyczne, eschatologiczne stały się swoistym wyznaniem wiary, co znajduje potwierdzenie w poezji Jana Pocka.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-08-14
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Bartnik C.S., Kultura i świat osoby, Lublin 1999.
Bukraba-Rylska I., Religijność ludowa – zjawisko i związane z nim kontrowersje, „Wieś i Rolnictwo”, 2008, nr 1(138), s. 50–72.
Chłojczyk M., Regionalizm w refleksji o literaturze – historia idei i źródeł, „Acta Humana”, 8(2017), s. 249–256.
Eliade M., Sacrum i profanum. O istocie religijności, Warszawa 1996.
Eliade M., Sacrum, mit, historia, Warszawa 1970.
Jasińska-Wojtkowska M., Folklor – sacrum – religia (streszczenie referatów), RHum, 43(1995), z. 1, s. 115–143.
Jończyk S., Pogłosy ziemi. Antologia współczesnej ludowej poezji religijnej. Wybór i przedmowa, Warszawa 1971.
Kolbuszewski J., Literackie oblicza regionalizmu, w: Regionalizm literacki w Polsce. Zarys historyczny i wybór źródeł, red. M. Mikołajczak, Z. Chojnowski, Kraków 2016, s. 433–445.
Kolbuszewski J., Z literackich problemów regionalizmu, w: Wychowanie regionalne: materiały sesji naukowej zorganizowanej przez DTSK w Dusznikach Zdroju w dniach 27–28 listopada 1975 r., red J. Kolbuszewski, A.J. Omelaniuk, Wrocław 1983, s. 28–43.
Kolbuszewski S., Regionalizm jak zjawisko literackie, w: Regionalizm literacki w Polsce. Zarys historyczny i wybór źródeł, red. M. Mikołajczak, Z. Chojnowski, Kraków 2016, s. 187–190.
Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii. Zasady i wskazania, Poznań 2003.
Koniński K.L., Pisarze ludowi. Wybór pism i studiów o literaturze ludowej, t. 1, Lwów 1938.
Królikowska A.M., Elementy „ludowe” w religijności współczesnej?, „Opuscula Sociologica”, 2014, nr 4(10) s. 5–16.
Niedźwiedź A., Od religijności ludowej do religijności przeżywanej, w: Kultura ludowa. Teorie, praktyki, polityki, red. B. Fatyga, R. Michalski, Warszawa 2014, s. 327–338.
Niewiadomski D., Literatura ludowa. Stan współczesny (cz. 2), https://KulturaLudowa.PL/artykuly/literatura-ludowa-stan-wspolczesny-cz-2 [5.01.2025].
Piechota W., Duchowość chłopska. Przejawy duchowości i pobożności chrześcijańskiej w życiu mieszkańców wsi na podstawie „Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta, Włocławek 2007.
Pigoń S., Zarys nowszej literatury ludowej, Kraków 1946.
Pocek J., Poezje, wstęp, wybór, oprac. A. Aleksandrowicz, Lublin 1980.
Połoncarz M., Etnografia Lubelszczyzny – pisarstwo ludowe Lubelszczyzny, https://TeatrNN.PL/leksykon/artykuly/etnografia-lubelszczyzny-pisarstwo-ludowe-lubelszczyzny [5.01.2025].
Połoncarz M., Literatura ludowa Lubelszczyzny, https://kulturaludowa.pl [5.01.2025].
Rybicka E., Ponowoczesny regionalizm i badania komparatystyczne, „Rocznik Komparatystyczny”, 2(2011), s. 141–161.
Smolińska T., Współczesna twórczość ludowa. Zastój czy rozwój?, w: Folklorystyczne i antropologiczne opisanie świata, red. T. Smolińska, Opole1999, s. 362–367.
Sulima R., Folklor i literatura. Szkice o kulturze i literaturze współczesnej, Warszawa 1985.
Sulima R., Sacrum we współczesnej poezji ludowej, w: Folklor – sacrum – religia, red. J. Bartmiński, M. Jasińska-Wojtkowska, Lublin 1995, s. 282–294.
Sulima R., W stronę literatur regionalnych, w: Regionalizm literacki w Polsce. Zarys historyczny i wybór źródeł, red. M. Mikołajczak, Z. Chojnowski, Kraków 2016, s. 395–411.
Świeczkowska I., Wyobraźnia pasyjna w polskiej literaturze religijnej późnego średniowieczna, „Tekstura. Rocznik Filologiczno-Kulturoznawczy”, 2023, nr 11, s. 63–86.
Szymik J., Kulturotwórcza rola Eucharystii. Teologiczne misterium – literackie świadectwa, CTh, 67(1997), nr 3, s. 79–95.
Tatarowski L., Człowiek – kultura – sacrum. O „Chłopach” Reymonta, Wrocław 2002.
Wilkoń T., Ze studiów nad kulturą regionalną. Regionalizm literacki, „Kultura – Przemiany – Edukacja”, 10(2022), s. 163–173.
Wysocka E., Poszukiwanie zintegrowanej wieloaspektowej wykładni regionalizacji, w: Polskie regiony. Postawy kulturowe regionalizacji Polski, red. E. Wysocka, M. Konopka, Ciechanów 1997, s. 9–41.
Wyszyński S., Przypatrzcie się liliom polnym, w: S. Wyszyński, Uświęcenie pracy zawodowej, Paryż 1963.
Zdybicka Z.J., Rola religii w kulturze współczesnej, „Człowiek w Kulturze”, 2015, nr 15, s. 45–64.