Milenium Chrztu Polski we Włocławku (8–9 X 1966) na tle konfliktu dotyczącego obchodów Milenium i Tysiąclecia Państwa Polskiego
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Niniejszy artykuł przedstawia w sposób zwięzły, opierając się na źródłach kościelnych i państwowych, rolę obchodów Milenijnych we Włocławku w kontekście konfliktu państwo Kościół. Napięcie stosunków na linii państwo-Kościół w kontekście roku 1966 stanowiło jedną z najważniejszych, jeśli nie najważniejszy, czynnik budowania jedności Kościoła rzymskokatolickiego i jego siły społecznej. Obchody Milenium Chrztu Polski stały się symbolem nie tylko niezłomności Kościoła jako całości ale także realizacji wielkiej idei Prymasa Wyszyńskiego. Uroczystości we Włocławku, choć mogą wydawać się prowincjonalne, mniej znaczące niż te w Poznaniu, Krakowie czy Jasnej Górze, stanowią pewnego rodzaju podsumowanie całego roku Tysiąclecia i skupiają jak w soczewce mechanizmy ataku i obrony, którą stosowały wobec siebie Państwo i Kościół.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2026-06-29
Opublikowano 2026-10-03
Bibliografia
Bibliografia:
Archiwum Diecezjalne we Włocławku
Spuścizna po bp. Antonim Pawłowskim
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy
Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Bydgoszczy
Akta Personalne Funkcjonariuszy SB
Biblioteka Seminarium Duchownego we Włocławku
Uroczystości Milenijne w Diecezji Włocławskiej
Opracowania:
Błaszczyk K., Obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego we Włocławku w 1966 r., „Fides, Ratio et Patria. Studia Toruńskie”, 4/2016, s 187-200.
Chinciński T., Obchody Milenium Chrztu Polski na terenie Bydgoszczy i województwa bydgoskiego, „Ateneum Kapłańskie” Zeszyt 3 (589), Maj-Czerwiec 2007, t. 148, s. 422-450;
Gmurczyk Z., Kościół włocławski w Rzeczywistości PRL-u za czasów biskupa Antoniego Pawłowskiego (1951-1968), Włocławek 2015;
Grzesiak K., Relacje państwo-Kościół katolicki na terenie diecezji włocławskiej w latach 1945-1989, Toruń 2009.
Gucewicz D., Próba sił? Rok 1966 w Gdańsku. Milenium kontra Tysiąclecie, Gdańsk 2014
Józef Keller – ksiądz, profesor, donosiciel, apostata, marksistowski religioznawca. Przypadek tajnego współpracownika ps. „Ostrożny” / „Adam Piotrowski”, red. R. Łatka, P. Pleskot, Warszawa 2024.
Jaroszkiewicz P., Prymas i Władysław Gomułka, https://www.opiekun.kalisz.pl/prymas-iwladyslaw-gomulka-1/ [25.02.2026]
Lesiakowski K., Jarno W., Obchody Milenium w diecezji łódzkiej (1966-1967), Łódź 2017.
Madajczyk P., Na drodze do pojednania. Wokół orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku, Warszawa 1994.
Miloch G., Obchody Milenium w Toruniu i Chełmży. Krajowy obchód milenijny diecezji chełmińskie, „Ateneum Kapłańskie” Zeszyt 3 (589), Maj-Czerwiec 2007, t. 148, s. 451-464;
Mysłek W., Kościół katolicki i tysiąclecie, Warszawa 1963
Noszczak B., Antymilenium. Konflikt państwa z Kościołem na tle obchodów tysiąclecia chrztu Polski (1956-1966/1967), Warszawa 2020.
Noszczak B., „Sacrum” czy „profanum”? Spór o istotę obchodów Milenium polskiego (1949-1966), Warszawa 2002
Poniński A., Uroczystości milenijne we Włocławku, „Ateneum Kapłańskie” Zeszyt 3 (589), Maj-Czerwiec 2007, t. 148, s. 485-497
Pół wieku Milenium. Religijne, polityczne i społeczne aspekty obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski (1956-1966/1967), red. B. Noszczak, Warszawa 2017,
Wałaszewski K., Tysiąc szkół na Tysiąclecie. Szkoły Tysiąclecia — architektura, propaganda, polityka, Łódź 2018.
Zmuda W., List gończy za Matką Bożą. Przyczynek do historii pierwszej peregrynacji obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, „Ateneum Kapłańskie” Zeszyt 3 (589), Maj-Czerwiec 2007, t. 148, s. 465-473;
Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944-1989), Warszawa 2003
Żaryn J., Represje władz państwowych wobec kościelnego programu milenijnego, „Ateneum Kapłańskie” Zeszyt 3 (589), Maj-Czerwiec 2007, t. 148,
s. 474-484.