Kaplica Męki Pańskiej w bazylice sieradzkiej – przyczynek do studiów
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Kaplica Męki Pańskiej, zwieńczająca prawą, boczną nawę bazyliki mniejszej w Sieradzu, jest wpisana w nurt artystycznej wizji Golgoty, stanowiącej centralny punkt historii zbawienia. Wzniesiona ponad poziom świątyni, kryje w sobie pochodzący z 1756 r. czarny, drewniany ołtarz, którego centrum stanowi grupa ukrzyżowania ze św. Janem, św. Marią Magdaleną oraz cennym krucyfiksem. Na co dzień jest miejscem przeznaczonym na poranną adorację, pełniąc tym samym swój podstawowy cel, jakim jest tworzenie przestrzeni sakralnej ofiarującej wiernemu kontakt z Bogiem. Ostatnio przeprowadzone prace konserwatorskie umożliwiły odkrycie na nowo jej walorów artystycznych, wpisując się tym samym w mozolnie realizowany plan rewitalizacji całej świątyni. Artykuł jest próbą analizy historyczno-artystycznej sieradzkiej kaplicy dedykowanej zbawczej męce Chrystusa. Śmierci, która stała się inspiracją dla pokoleń artystów żywo zaangażowanych w przedstawienie ostatnich chwil z życia Jezusa oraz emocji towarzyszących naocznym świadkom asystującym temu wydarzeniu.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-07-12
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Archiwum Diecezji Włocławskiej, Akta Arcybiskupów Gnieźnieńskich, Wizytacja 9.
Archiwum Parafii Wszystkich Świętych w Sieradzu:
Dokumentacja prac konserwatorskich i restauratorskich. Konserwacja i restauracja polichromii i dekoracji stiukowej w kaplicy Męki Pańskiej, Łódź 2018. [mps]
Karta ewidencyjna zabytków ruchomych, E. Andrzejewska – Ołtarz boczny pw. Męki Pańskiej, Sieradz, 2011. 07.22 [mps].
Karta ewidencyjna zabytków ruchomych, E. Andrzejewska – Rzeźba – Krucyfiks w ołtarzu bocznym pw. Męki Pańskiej, Sieradz, 2011. 07.22 [mps].
Karta ewidencyjna zabytków ruchomych, E. Andrzejewska – Witraż - Pietà, Sieradz, 2011. 07.22 [mps].
Szczurek J., Program prac konserwatorskich - ołtarz z kaplicy Męki Pańskiej w kościele parafialnym pw. Wszystkich Świętych w Sieradzu, Kraków 2014. [mps.]
Castelfranchi L., Crocifissione, w: Iconografia e arte cristiana, red. R. Cassanelli, E. Guerriero, t. 1, Milano 2004.
Cichecka M., Kaplica Pana Jezusa (Męki Pańskiej) w kościele p.w. Wszystkich Świętych jako przykład kaplicy kopułowej, “Na Sieradzkich Szlakach”, 127(2017), s. 49 – 51.
Da Terrinca N., La devozione al preziosissimo Sangue di Nostro Signore Gesù Cristo, Ancona 1986.
Dall’Asta A., La croce e il volto. Percorsi tra arte, cinema e teologia, Milano 2015.
Delogu P., Thelologia picta: Giovanni VII e l’adorazione del crocefisso in Santa Maria Antiqua di Roma, w: Ingenita curiositas. Studi sull’Italia medievale per Giovanni Vitolo, t. 1, red. B. Figliuolo, R. Di Meglio, A. Ambrosio, Battipaglia 2018, s. 259 – 285.
Fehm S.A., Luca di Tommè. A Sienese fourteenth – century painter, Carbondale 1986.
Frugoni Ch., L’affare migliore di Enrico. Giotto e la cappella Scrovegni, Torino 2008.
Grabar A., Christian Iconography. A study of its origins, Washington 1968.
Gryglewski P., Vetusta Monumenta. Szlacheckie mauzoleum od poł. XV w. do XVII w., Łódź 2002.
Harley McGowan F., Death is Swallowed Up in Victory Scenes of Death in Early Christian Art and the Emergence of Crucifixion Iconography, “Cultural Studies Reviev”, 17 (2011) 1, s. 101-124.
Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Województwo łódzkie, t. II, z. 10, red. J. Łoziński, Warszawa 1954.
Kobielus S., Krzyż Chrystusa. Od znaku i figury do symboliki i metafory, Kraków 2011.
Kopeć J. J., Kult krzyża i jego teologiczna wymowa, “Ateneum Kapłańskie”, 470 (1987), z. 1, s. 79-97.
Kotansky R. D., The Magic ‘Crucifixion Gem’ in the British Museum, “Greek, Roman, and Byzantine Studies”, 57(2017), s. 631 - 659.
Kujawski W., Kościelne dzieje Sieradza, Włocławek 1998.
La Croce bolognese di Giunta Pisano, “Prospettiva”, 121/124 (20226), s. 14-17.
Migasiewicz P., Kościół podominikański w Sieradzu, Warszawa – Sieradz 2003.
Montanari G., Santa Chiara: storia ed iconologia, w: Gli affreschi trecenteschi da Santa Chiara in Ravenna. Il grande ciclo di Pietro da Rimini restaurato, red. A. Emiliani, G. Montanari, P.G. Pasini, Ravenna 1995, s. 13-42.
Pedico M.M., Mater Dolorosa. L’Addolorata nella pietà popolare, Città del Vaticano 2015.
Pogorzelski W., Sieradz, Włocławek 1927.
Primavera M., La Crocifissione nella pittura, nella scultura e nel Cinema. Un viaggio lungo due millenni, Bologna 2022.
Refice P., Un lungo preambolo: il Medioevo (III – XIII secolo), w: Maddalena. Il mistero e l’immagine, red. C. Acidini, G. Brunelli, F. Mazzocca, Milano 2022, s. 37-47.
Rinaldi G., Iconografia ed epigrafia di contenuto anticristiano, w: Realia Christianorum 2. La Bibbia e la sua esegesi, Atti del convegno, Napoli, 15 aprile 2016, red. A. Giudice, G. Rinaldi, Napoli 2016, s. 1 – 35.
Rizzardi C., Il mosaico a Ravenna. Ideologia e arte, Bologna 2011.
Soranzo M., La Passione, Milano 2021.
Strazzullo F., Il Sangue di Cristo. Iconografia e culto, Napoli 1999.