Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny w tekstach Mszału rzymskiego
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
Tematem analizy teologiczno-liturgicznej niniejszego artykułu są teksty z formularza uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Podstawowym źródłem pracy są teksty euchologijne pochodzące z Mszału rzymskiego dla diecezji polskich (2013). Podstawą źródłową są również inne teksty mszalne, nauczanie papieży i Magisterium Kościoła, wyrażone w konstytucjach apostolskich, encyklikach, adhortacjach, podczas audiencji czy katechez, w Katechizmie Kościoła katolickiego i innych dziełach. Przy analizie tekstów nie zabrakło również odniesień do antycznych oracji oraz tekstów mszalnych z 1950 roku (Signum magnum). Przy pisaniu niniejszego artykułu autor zastosował metodę analizy teologiczno-liturgicznej oraz metodę hermeneutyki liturgicznej. Zastosowanie tych metod miało na celu wskazanie ujęcia poszczególnych formuł modlitw mszalnych we współczesnej myśli teologicznej oraz ukazanie bogactwa treści tekstów euchologijnych. Należy zauważyć, że pomimo dziesięcioleci, które minęły od wprowadzenia nowej redakcji tekstów, wciąż skąpa jest ilość treści poświęconych ściśle teologicznej refleksji nad formularzem mszalnym Wniebowzięcia. Podjęte studium zagadnienia stanowi więc odpowiedź na wolę Kościoła, który pragnie, aby teksty liturgiczne były studiowane oraz oświecały i karmiły umysły oraz dusze chrześcijan.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Przyjęto 2025-07-28
Opublikowano 2025-10-01
Bibliografia
Bibliografia
MD – Pius XII, Konstytucja apostolska Munificentissimus Deus, (Watykan, 01.11.1950).
MRI – Missale Romanum ex Decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II Instauratum Auctoritate Pauli PP. VI Promulgatum, Watykan 2002.
MRP – Mszał rzymski dla diecezji polskich, Poznań 2013.
AAS – „Acta Aposolicae Sedis”, Rzym 1909 –
OsRomPol – “L’ Osservatore Romano”, wydanie polskie, Città del Vaticano 1980 –
OWMR – Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego. Z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego, wyd.
Źródła i opracowania
Dokumenty soborów powszechnych
Sobór Efeski, Formuła zjednoczenia, w: Dokumenty Soborów Powszechnych, red. A. Baron – H. Pietras, Kraków 2001-2005, t. 1, s. 177.
Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen Gentium (Watykan, 18.11.1964), nr 68.
Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym Dei Verbum (Watykan, 18.11.1965), nr 2.
Nauczanie papieży
Dokumenty
Pius XII, Konstytucja apostolska Munificentissimus Deus, (Watykan, 01.11.1950), AAS 42 (1950), s. 753-773.
Paweł VI, Konstytucja Apostolska Missale Romanum, w: MRP, s. [12].
Paweł VI, – Paweł VI, Adhortacja apostolska Marialis cultus, (Watykan, 22.11.1988), nr 6.
Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis, Watykan 04.03.1979, nr 10.
Jan Paweł II, Encyklika Redemptoris Mater (Watykan, 25.03.1987), nr 51.
Jan Paweł II, Encyklika Ecclesia de Eucharistia, (Watykan, 17.04.2003), nr 18.
Benedykt XVI, Encyklika Deus caritas est, Watykan 25.12.2005, nr 41.
Benedykt XVI, Encyklika Spe Salvi, Watykan 30.11. 2007, nr. 32-34.
Przemówienia
Jan Paweł II, Maryja, wprowadzona w centrum zmagań z Duchem ciemności, w: Jan Paweł II - Anioły, opr. A. Sujka, Kraków 2014, s. 54. 56.
Benedykt XVI, Homilia w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, Niepokalana Matka pielgrzymującego Kościoła, Watykan 08.12.2005, OsRomPol 27(2006) nr 2, s. 43.
Benedykt XVI, Audiencja generalna, Św. Efrem Syryjczyk, Watykan 28.11.2007, OsRomPol 29(2008) nr 1, s. 56.
Franciszek, Rozważanie przed modlitwą Anioł Pański, Rozpalone serca, Watykan 14.08.2016, OsRomPol 37(2016) nr 9, s. 35.
Franciszek, Audiencja generalna, Pierwszym ołtarzem był krzyż, Watykan 28.02.2018, OsRomPol 39(2018) nr 3-4, s. 41.
Franciszek, Audiencja generalna, Przedłużajcie tę chwilę milczenia, Watykan 21.03.2018, OsRomPol 39(2018) nr 5, s. 22
Dokumenty Kongregacji i Komisji Papieskich
Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Nowe ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego (Watykan, 06.11.2003), nr 54
Papieska Międzynarodowa Akademia Maryjna, Matka Pana. Pamięć – obecność – nadzieja. Niektóre aktualne zagadnienia dotyczące postaci i misji Najświętszej Dziewicy Maryi, w: „Salvatoris Mater” 5(2003) nr 3, s. 343.
Księgi liturgiczne
Missale romanum ex decreto Sacrosanti Concilii Tridentini restitutum, Ratyzbona 1884.
Rituale sacramentorum ac aliarum ecclesiae caeremoniarum: ex decreto synodi provin. Petricoviensis ad uniformem ecclesiarum Regni Poloniaeusum reimpressum, Kraków 1892.
Ordo Romanus Primus, Paryż 1893.
The Gregorian Sacramentary under Charles the Great, Londyn 1915.
Missale romanum ex decreto Sacrosanti Concilii Tridentini restitutum, Ratyzbona 1952.
Missale romanum ex decreto Sacrosanti Concilii Tridentini restitutum, Poznań 1963.
Liturgia Godzin, t. 2, Poznań 1984.
Zbiór Mszy o Najświętszej Maryi Pannie, Poznań 1998.
Missale Romanum ex Decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II Instauratum Auctoritate Pauli PP. VI Promulgatum, Watykan 2002.
Mszał rzymski dla diecezji polskich, Poznań 2013.
Lekcjonarz mszalny, t. 6, czytania w mszach o świętych, Poznań 2019.
Starożytne, średniowieczne i współczesne źródła chrześcijańskie
Ambroży, Wykład Ewangelii według Łukasza, w: Pisma starochrześcijańskich pisarzy, t. 16, , tłum. Szołdrski W., Warszawa 1977, s. 60-61
Augustyn, Objaśnienia psalmów, w: Pisma starochrześcijańskich pisarzy, tom 42/1, tłum. J. Sulowski, Warszawa 1986, s. 251.
Constitutiones Apostolorum, Constitutiones Apostolorum, vol II, tłum. S. Kalinowski, A. Caba, Kraków 2007, s. 309-310*.
Didache, czyli Nauka Dwunastu Apostołów, tłum. J. Jankowski, Warszawa 1923, s. 25-26.
Efrem, Ogień i duch, w: Eucharystia pierwszych chrześcijan. Ojcowie Kościoła nauczają
Franciszek z Asyżu, Pozdrowienie błogosławionej Maryi Dziewicy, w: Pisma św. Franciszka i św. Klary, Warszawa 1992, s. 118.
Hieronim ze Strydonu, List 53 do kapłana Paulina. O studiowaniu Pisma, tłum. M. Ożóg, w: Listy II (51-79), Kraków 2010, s. 35.
Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 2012, nr.: 245. 1103. 2655.
Luter M., Luther’ s Works, 21(1956), St Louis (Missouri), s. 298.
o Eucharystii, red. M. Starowieyski, Kraków 1997, s. 67.
Orygenes, Ogień, w: Duch i Ogień, red. H. U. von Balthasar, tłum. S. Kalinkowski, Kraków 1995,
Patrologiae cursus completus. Series Graeca, 1-161, ed. J.P. Migne, Paris 1857- 1866, 147, s. 291-292.
Patrologiae cursus completus. Series Latina, 1-222, ed. J.P. Migne, Paris 1878- 1890, 46, s. 937-938. s. 329.
Opracowania
Augé M., Tekst euchologijny, w: Liturgia w podstawowych formach wyrazu, red. A. Żądło, Katowice 2011, s. 144.
Balthasar H. U., Księga Baranka. Medytacje nad Apokalipsą św. Jana, tłum. W. Szymona, Kraków 2005, s. 74.
Balthasar H. U., Maryja na dziś, tłum. J. Waloszek, Wrocław 1989, s. 27.
Bartnik Cz. S., Matka Boża, Lublin 2012, s. 205.
Boss S. J., Mary: The Complete Resource, Chippenham 2007, s. 140.
Brzeziński D., Chrystus wczoraj i dziś, i na wieki. Anamnetyczny wymiar roku liturgicznego, Toruń 2010, s. 520.
Budzik S., Maryja w tajemnicy Chrystusa i Kościoła, Tarnów 1993, s. 34-35.
Buxakowski J., Najśw. Maryja Panna w liturgii, w: Gratia plena. Studia teologiczne o Bogurodzicy, red. B. Przybylski, Toruń 1965, s.101.
Cantalamessa R., Maryja zwierciadłem dla Kościoła, tłum. J. Królikowski, Warszawa 1994, s. 19.
Casel O., Chrześcijańskie misterium kultu, Kraków 2000, s. 112-113.
Courth F., Mariologia – Maryja, Matka Chrystusa, tłum. W. Szymona, w: Podręcznik Teologii Dogmatycznej, red. W. Beinert, Kraków 1999, s. 100.
Dąbek T. M., „Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia (Łk 1, 48)”: czy Maryja miała świadomość Jej przyszłego kultu?, w: „Salvatoris Mater” 4(2002) nr 4, s. 42-43.
Dziąsek F., Dogmat Wniebowzięcia, w: Gratia plena. Studia teologiczne o Bogurodzicy, red. B. Przybylski, Toruń 1965, s. 364.
Grześkowiak J., Liturgia dziś, Katowice 1982, s. 295.
Historia dogmatów. Tom III. Znaki zbawienia. Sakramenty. Kościół. Najświętsza Panna Maria, red. B. Sesboüé, tłum. P. Rak, Kraków 2001, s. 517.
J. Królikowski, Wniebowzięcie Maryi jako droga do odkrywania ojcostwa Boga, w: „Salvatoris Mater” 1(1999) nr 1, s. 146.
Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polski, Sandomierz 2013, s. 121.
Jungmann J. A., Sprawowanie liturgii. Podstawy i historia form liturgii, tłum. M. Wolicki, Katowice 1992, s. 153.
King A. A., Liturgy of the Roman Church, Bungay 1957, s. 293.
Kochaniewicz B., Uwagi na temat łacińskiego apokryfu „Transitus Maria” Pseudo-Józefa z Arymatei, „Salvatoris Mater” 7(2005) nr 1, s. 277.
Konecki K., Nasze sprawowanie Eucharystii, Włocławek 2007, s. 44.
Kumala J., Maryja eschatologiczną ikoną Kościoła, w: Matka Jezusa pośród pielgrzymującego Kościoła, red. J. Gajek S., Pek K., Warszawa 1993, s. 287.
Kunzler M., Liturgia Kościoła, tłum. L. Balter, Poznań 1999
Langkammer H., Maryja w Nowym Testamencie, Gorzów Wielkopolski 1991, s. 111.
Léon-Dufour X., Słownik Teologii biblijnej, tłum. K. Romaniuk, Poznań 1990, s. 617.
Lewandowska J., Dwie drogi w życiu człowieka: „Didache” i „List Barnaby”, „Colloquia Theologica Ottoniana” 2(2009), s. 108-109.
Linke W., Pierwsze łacińskie komentarze do Apokalipsy. Hipolit, Wiktoryn, Hieronim, Tykoniusz, Warszawa 2011, s. 93.
Lustiger J. M., Msza, Kraków 1993, s. 107.
Manzanares C. V., Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., tłum. E. Burska, Warszawa 2001, s. 20.
Marsili S., La liturgia della Liturgia nel Vaticano II, w: „Anàmnesis I: Introduzione storico-teologica alla liturgia”, Turyn 1974, s. 91-92.
Marsili S., Liturgia e teologia: proposta teoretica, „Rivista Liturgica” 59 (1972), s. 455 – 473.
Metzger B. M., Coogan M. D., Miłosierdzie Boże, w: Słownik Wiedzy Biblijnej, Warszawa 2004, s. 519-520.
Müller G. L., Msza święta. Źródło chrześcijańskiego życia, tłum. S. Śledziewski, Lublin 2007, s. 157.
Nadolski B., Liturgika. Eucharystia, t. 4, Poznań 1992, s. 116. 177. 259. 262.
Napiórkowski S. C., Dogmat o wniebowzięciu w 50. Rocznicę ogłoszenia, w: Mariologia na przełomie wieków. Materiały z sympozjum zorganizowanego przez Polskie Towarzystwo Mariologiczne, red. L. Balter, P. M. Lenart, Częstochowa-Niepokalanów 2001, s. 97.
Napiórkowski S. C., Matka. Problemy - poszukiwania – perspektywy, Lublin 2019, s. 446-447.
Pruszyński K., Implikacje historyczno-teologiczne modlitw postcommunio Mszału Pawła VI, „Studia Teologiczne” 15(1997), s. 179-182.
Pruszyński K., Implikacje historyczno-teologiczne modlitw postcommunio Mszału Pawła VI, „Studia Teologiczne” 15(1997), s. 179-182.
Ratzinger J., Córa Syjonu, tłum. B. Widła, Warszawa 1997, s. 60.
Shoemaker S. J., Ancient traditions of the Virgin Mary’s Dormition and Assumption, New York 2010, s. 12-13.
Stefaniak L., Interpretacja 12 Rozdziału Apokalipsy św. Jana w świetle historii egzegezy, Poznań 1957, s. 17-36.
Strus A., Legenda, tradycja i historia o Zaśnięciu i Wniebowzięciu NMP, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 37(1984) nr 2, s. 134.
Torrell J. P., Dziewica Maryja w wierze katolickiej, Poznań 2013, s. 138.
Weiser A., Teologia Nowego Testamentu, Kraków 2011, s. 253.
Wierusz-Kowalski J., Liturgia Wniebowzięcia, „Ruch Biblijny i Liturgiczny” 4. 1-2(1951), Kraków 1951, s. 84.
Żądło A., Eklezjologiczny wymiar kolekt Adwentu w Mszale Rzymskim Pawła VI: studium lingwistyczno-teologiczne, Kraków 2002, s. 27.