The murder of Father Jerzy Popieluszko and its impact on state-Church relations – from the perspective of the Polish Bishops' Conference
Main Article Content
Abstract
The text presents in a synthetic way the approach of the Polish Episcopate to the murder of Father Jerzy Popiełuszko. The issue in question is presented in the broad context of state-church relations. It also discusses relations between the Church hierarchy and the communist authorities in the months following the murder of the Solidarity chaplain. It was pointed out that the general approach of the Episcopate proved in fact to be too moderate and susceptible to suggestions from the communists, especially the version of events propagated by Wojciech Jaruzelski.
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Archiwum Archidiecezjalne Warszawskie, Zespół Sekretariatu Prymasa Polski: 🟠 Protokoły Konferencji Plenarnej Episkopatu, 1983–1984; 1985–1986. 🟠 Rada Główna Episkopatu, 1983–1984. 🟠 Rozmowy z rządem, 1983–1987.
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej: 🟠 Materiały informacyjne Departamentu I MSW dotyczące polskiego Kościoła katolickiego. Wizyty prymasa Glempa w USA, Wielkiej Brytanii, Watykanie, sygn. AIPN, 0449/41, t. 5. 🟠 Gulbinowicz Henryk Roman, sygn. AIPN, 1052/1076. 🟠 Informacje Departamentu IV MSW, sygn. AIPN, 1585/4637, 🟠 MSW w Warszawie, AIPN, sygn. 1585/6180.
Archiwum Akt Nowych w Warszawie: 🟠 sygn. KC PZPR, XIA/1447. 🟠 sygn. KC PZPR, XIA/1454. 🟠 sygn. UdsW, 115/17. 🟠 Biuro prasowe rządu, 1984, sygn. URM, 222/91.
Glemp J., Nauczanie pasterskie 1985, Poznań 1991.
Isakowicz-Zaleski T., Moje życie nielegalne, Kraków 2012.
Isakowicz-Zaleski T., [relacja audio w zbiorach autora], 2012.
Komunikaty Konferencji Episkopatu Polski 1945–2000, oprac. J. Żaryn, Warszawa – Poznań 2006.
Kościół w PRL. Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945–1989, t. 3: Lata 1975–1989, red. P. Raina, Poznań – Pelplin, 1996.
Metody pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa wobec Kościołów i związków wyznaniowych 1945–1989, red. A. Dziurok, Warszawa 2004.
Rozmowy z władzami PRL. Arcybiskup Dąbrowski w służbie Kościoła i narodu, t. 2: 1982–1989, red. P. Raina, Warszawa 1995.
Tajne dokumenty. Państwo – Kościół 1980–1989,Warszawa 1994.
W cieniu Prymasa Tysiąclecia. Z profesorem Romualdem Kukołowiczem rozmawia Piotr Bączek, Warszawa 2001.
Bułhak W., Wywiad PRL a Watykan 1962–1978, Warszawa 2019.
Bułhak W., Pleskot P., Szpiedzy PRL-u, Kraków 2014.
Czaczkowska E., Wiścicki T., Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Wiara, nadzieja, miłość. Biografia błogosławionego, Warszawa 2017.
Daszkiewicz K., Uprowadzenie i morderstwo ks. Jerzego Popiełuszki, Poznań 1990.
Dominiczak H., Organy bezpieczeństwa PRL w walce z Kościołem katolickim 1944–1990. W świetle dokumentów MSW, Warszawa 2000.
Dudek A., Gryz R., Komuniści i Kościół w Polsce 1945–1989, Kraków 2006.
Friszke A., Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” (1982–1987), w: Solidarność podziemna 1981–1989, red. A. Friszke, Warszawa 2006.
Grajewski A., Machcewicz P., Żaryn J., Sprawa o. Konrada Hejmo. Działania Służby Bezpieczeństwa przeciwko Kościołowi katolickiemu w latach 1975–1988, Warszawa 2005.
Jedynak W., Episkopat wobec władz komunistycznych (w ostatniej dekadzie PRL). Studium socjologiczne, Rzeszów 2016.
Kindziuk M., Historyczne i polityczne aspekty komunikacji społecznej prymasa Józefa Glempa w okresie przełomu w Polsce w latach 1981–1992, Warszawa 2019.
Kindziuk M., Jerzy Popiełuszko. Biografia, Kraków 2018.
Łatka R., Episkopat Polski wobec stosunków państwo-Kościół i rzeczywistości społeczno-politycznej PRL 1970–1989, Warszawa 2019.
Łatka R., Polityka władz PRL wobec Kościoła katolickiego w województwie krakowskim w latach 1980–1989, Kraków 2016.
Majchrzak G., Żaryn J., Dwa nowotwory, „Biuletyn IPN”, 2004, nr 10, s. 82–91.
Michalski K., Działalność Komisji Wspólnej przedstawicieli Rządu PRL i Episkopatu Polski 1980–1989,Warszawa 2012.
Moskwa J., Droga Karola Wojtyły, t. 2: Zwiastun wyzwolenia 1978–1989, Warszawa 2014.
Polak W., Nieznane dokumenty dotyczące poszukiwań zwłok księdza Jerzego Popiełuszki w dniach 24–29 X 1984 roku, „Rocznik Toruński”, 32(2005), s. 265–280.
Raina P., Anatomia linczu. Sprawa ojca Konrada Hejmo, Warszawa 2006.
Raina P., Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Męczennik za wiarę i ojczyznę, cz. 2: Proces toruński, Olsztyn 1990.
Raina P., Troska o internowanych. Interwencje abp. Dąbrowskiego u gen. Kiszczaka 1982–1989, Warszawa, 1999.
Wyrwich M., Kapelani Solidarności 1980–1989, t. 3, Warszawa 2009.
Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce 1945–1989, Warszawa 2003.