Paradygmat wolności i wyzwolenia. Refleksje historyczno-teologiczne

Abstract

Temat wolności i wyzwolenia, inspirowany rocznicą odzyskania niepodległości przez Polskę, nie jest tylko tematem historycznym i politycznym, ale także filozoficznym i teologicznym. Te dwie ostatnie dyscypliny pozwalają nie tylko opisać wolność, ale postawić pytanie o jej kryteria, granice i sens.

Na tle epizodów z historii Polski stanowiących znaki wolności można wyraźnie dostrzec, że wolność i wyzwolenie nie są celami autotelicznymi. Kościół, który jest depozytariuszem wolności, sięgając do dziejów Przymierza wskazuje na horyzont – zabezpieczenie wolności, jakim jest prawo Boże. Podkreśla, że celem wyjścia (wyzwolenia) była i jest wolność, ale obliczem wolności jest przymierze. Zabezpieczenie wolności przymierzem jako prawem Bożym oznacza wszakże newralgiczne dzisiaj pytanie o świeckość państwa, jego autonomię. Wypowiedzi ostatnich wielkich papieży, Jana Pawła II i Benedykta XVI, znakomicie analizują ten problem, ukazując swoiste przenikanie tego, co państwowe, i tego, co religijne. Wydaje się to być konkretnym wskazaniem na naszą, polską rzeczywistość.